afb. Kris Roderburg, 2008

164. Dirck Henricx Pelgrom, 1548

steensoort: maaskalksteen
maten: 130 x 230 cm
locatie: schip

De zeer afgesleten en glad geworden zerk toont nog vaag de omtrekken van twee figuren onder rijk gebladerte. Van de binnentekening van gezichten en kleding, en van de vierpassen, is niets meer te onderscheiden. De inscripties zijn grotendeels bewaard gebleven. De oorspronkelijke voorstelling is op te maken uit een oude nauwkeurige tekening. Op een middenveld, tussen pijlers op postamenten en met aan de bovenzijde een boog gevormd door lege banderollen, zijn een man en een vrouw afgebeeld, slechts gekleed in een doodskleed met gekruiste armen voor de borst. Bij de man worden de borst, de rechterarm en de onderbenen bloot gelaten, bij de vrouw slechts de onderarmen, het rechter- onderbeen en de voeten. Haar ruimvallend gewaad wordt onder de armen bij elkaar gehouden en is over haar hoofd getrokken. In de hoekvierpassen, doorkruist door vierkanten, bevinden zich de gebruikelijke evangelistensymbolen. De twee wapens boven hun hoofden bevinden zich in weelderige takken waarin bovendien nog twee vierbladige bloemen zijn weergegeven.
De afgebeelde figuren zijn zeer vergelijkbaar met die van een drietal gegraveerde figuurzerken in Kapelle, Zeeland en met die van de koperen plaat, mogelijk Mechels werk, voor Pieter Palinck en zijn vrouw in de Grote Kerk te Alkmaar. 1. Smits beschouwde de weergave als ‘een zeer decadente voorstelling’ en beeldde slechts het bovengedeelte van de zerk met de wapens en de takken af. Tegenwoordig gelden de genoemde figuurzerken als behorende bij het beste dat ons uit de zestiende eeuw bekend is.
Gezien de dubbele inscriptie is de zerk na driekwart eeuw opnieuw gebruikt. Waarom de linkerrand geen inscriptie bevat, is onbekend. Mogelijk heeft deze kant tegen een muur gelegen, maar dan is zowel de huidige plaats als de laatst bekende plaats (zie hieronder) niet de oorspronkelijke.
De grafzerken van de Sint-Jan te 's-Hertogenbosch II (2010) 453
Smits (26)
HIER LEET BEGRAVEN
DIRCK PELGROM,
MEESTER HANRICK ZOEN,
STERF DEN 21 DACH JUNY
ANNO 1548.

Later bijgevoegd:
EN JOFROUW
MARIA VAN KESSEL,
HUYSVROU
JOANNIS, JASPARS, FRANÇOIS BLIJLEVEN,
LIEUTENANT-CORNE[L],
STERF ANNO 1623, DEN 4 FEBRUARII.



Afmeting van den grafsteen: 1,30 bij 2,31 Meter.
In de hoeken der omlijsting, door vierpassen versneden, bevinden zich de vier gebruikelijke symbolen der Evangelisten.
Onder de hierboven afgebeelde wapenschilden zijn twee weinig-artistiek uitgebeelde figuren (Dirck Pelgrom en zijn vrouw voorstellende) aangebracht. Het is een zeer decadente voorstelling die ver bij die van no. 8, ten achter staat.
C.F.X. Smits, De grafzerken in de kathedrale Sint Janskerk van 's-Hertogenbosch ('s-Hertogenbosch 1912) 35
Artikelen
2010

Jan van Oudheusden en Harry Tummers (red.)

164. Dirck Henricx Pelgrom, 1548
De grafzerken van de Sint-Jan te 's-Hertogenbosch : II Schip (2010) 453