afb.

Hendrik Willem Valk

Elst 18 november 1886 - 's-Hertogenbosch 29 juli 1973

Hendrik Willem Valk staat bekend als bouwer van kerken in een historiserende stijl. In het begin van zijn carriŤre lag het zwaartepunt van zijn werk echter op volkswoningbouw, waarbij hij een eigentijdse vormgeving en toepassing van de modernste bouwtechnieken niet schuwde. Ook bij de kerken van de jonge Valk was het de toepassing van nieuwe technieken opvallend, waarbij beton en staal overigens slechts middelen waren om zijn vormideeŽn tot uiting te brengen.
Valk was in zijn geboorteplaats Elst opgeleid als meubelmaker/schrijnwerker, maar kwam tot het inzicht dat zijn ambities meer in de richting van de architectuur gingen. Hij werkte als tekenaar bij verschillende bekende architecten en kwam uiteindelijk als uitvoerder in dienst bij het kantoor van Jos Cuypers en Jan Stuyt in Amsterdam. Tijdens zijn verblijf in Amsterdam bekwaamde Valk zich verder als architect door het volgen van opleidingen. Bij het genootschap Architectura et Amicitia kwam Valk in aanraking met de bekende architecten van zijn tijd. Gedurende de eerste jaren van zijn activiteiten als zelfstandig architect stond Valk nog duidelijk onder invloed van zijn leermeesters. In zijn volkswoningbouwprojecten liet hij echter steeds meer een geometrische stijl zien. In de loop van de jaren dertig voltrok zich in zijn vormuitdrukking een opvallende verandering. Naast een gematigde vorm van decoratieve baksteenarchitectuur voor de bouw van kloosters en scholen, ontwikkelde Valk zich in zijn vormentaal in de richting van een landelijk, historiserend eclecticisme. Zijn groeiende waardering voor het ambacht bracht hem tot een bewuste keuze voor het toepassen van ambachtelijk verwerkte materialen. Met grote overtuiging paste hij zijn opvattingen toe, wat leidde tot een rustieke, haast romantische vormentaal, waarbij de toegepaste materialen het landelijke effect benadrukte. Vanuit deze inzichten bouwde hij kerken, kapellen, herenhuizen en villa's.
Valk werkte hoofdzakelijk in Noord-Brabant en Limburg. Hij hoopte met zijn ideeŽn een nationale rol in de architectuurdiscussie te kunnen spelen en liet zich met name bij de ideevorming rondom het nieuwe stadhuis van Amsterdam niet onbetuigd, zowel bij de prijsvraag als naderhand door middel van diverse ongevraagde ontwerpbijdragen, hetgeen hem onder vakgenoten niet steeds in dank werd afgenomen. Zijn opvattingen over ambachtelijk bouwen en de menselijke maat en het 'volkseigen' karakter waarnaar hij in zijn ontwerpen streefde, werden echter door de meeste van zijn tijdgenoten als achterhaald gezien.
BONAS
 
Brabantse biografieŽn

H.W. Valk (1886-1973)

architect

170
171
172
173
174
Bronnen
ēH.W. Valk, Gedachten over kerkelijke bouwkunst, typoscript, 's-Hertogenbosch 1934
ēM. Wolters, Een kerk herrijst, een ambacht herleeft. Wat Waalre ons leert, in: De Waag. Algemeen Nederlandsch Weekblad, jrg. 6, 1942, 1184-1185
ēJ. Henselmans, Bouwmeester Valk en zijn werk, in: Misset's Vakblad voor de Bouwbedrijven, jrg. 51, 1955, 549-551, 561-563, 573-575 en 585-587
ēG.H.F. Valk, De levenswandel van H.W. Valk, bij elkaar gezocht en opgeschreven door G.H.F. Valk, typoscript, Rosmalen 1979, uitgebreid 1988
J. Michels in 'Brabantse biografieŽn' 1 (1992) 170-174
 
Artikelen
1986

Redactie

Valk, Hendrik
Encyclopedie van Noord-Brabant 4 (1986) 217
 
1992

J. Michels

Hendrik Willem Valk (1886-1973) : architect
Brabantse biografieŽn 1 (1992) 170-174
 
Boeken
2007

drs. Jan van der Vaart

Hendrik Willem Valk (1886-1973) : Moderne bouwtechniek - neoromantische esthetiek
BONAS | s.l. 2007 | ISBN 90-7664-327-4
 
 
Literatuur en bronnenpublicaties

C.J. Gudde, 's-Hertogenbosch geschiedenis van vesting en forten (1974) 225

Nel van der Heijden Rogier, Slager : Acht Bossche kunstenaars en een museum (2015) 177

J. Michels, 'H.W. Valk (1886-1973)' in: Brabantse biografieŽn 1 (1992) 170-174

Jan van Oudheusden, Geschiedenis van Brabant van het hertogdom tot heden (2004) 667

J.W.M. Peijnenburg, Van Roomsche Zegeningen en Paapsche Stoutigheden (2009) 239, 256

Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1931) 96, 241, 258, 309

n: vermelding in een voetnoot