afb. Johannes Wierix, 1572

Jeroen Bosch

's-Hertogenbosch ± 1450 - 's-Hertogenbosch 1516

Jheronimus van Aken werd geboren in 's-Hertogenbosch omstreeks 1450. Omdat hij uit 's-Hertogenbosch kwam werd hij Jheronimus Bosch genoemd. Dit betekende dat hij niet alleen in 's-Hertogenbosch bekend was als schilder maar ook buiten de stad veel opdrachten kreeg. Hij overleed in 1516 als iemand met veel aanzien en is ongeveer 66 jaar geworden. Helaas heeft niets van het archiefmateriaal over Jheronimus Bosch de tand des tijds doorstaan, waardoor het moeilijk is zijn leven te reconstrueren. Vragen die onbeantwoord blijven zijn bijvoorbeeld de geboortedatum van Bosch, wie zijn opdrachtgevers waren en met wie hij bevriend was. Toch komen wetenschappers door onderzoek steeds meer over Jheronimus Bosch te weten. Door bijvoorbeeld de houten panelen waar Bosch op schilderde te onderzoeken kan men nagaan wanneer een schilderij is gemaakt. Door historisch onderzoek en opgravingen, bijvoorbeeld in de stad 's-Hertogenbosch, leert men meer over de late Middeleeuwen en kan men de vreemde fantasiewezens van Jheronimus Bosch beter plaatsen en begrijpen. Ze zijn minder vreemd dan aanvankelijk gedacht werd. Het Christelijke geloof tijdens de late Middeleeuwen was streng en beangstigend. De keuze tussen hemel en hel was een vraag die elke dag speelde, het kwaad lag continu op de loer. Iedere dag werd er gebiecht. Als je niet naar de kerk ging was je gedoemd te mislukken en naar de hel te gaan, zo was de gedachte. In de schilderijen van Jheronimus Bosch zie je deze onderwerpen steeds terug komen. Het goede werd vaak tegenover het kwade geplaatst. Duivels probeerden mensen te lokken om ze van het geloof te verdrijven. Vaak denken mensen dat Jheronimus Bosch mensenschuw was of gek, omdat hij in zijn schilderijen vreemde figuren schilderde. Geen van deze twee beweringen is waar. Hij ging daarentegen vermoedelijk om met vooraanstaande mensen, zoals hofschilders, en was lid van de Lieve-Vrouwe-Broederschap waarin alleen de Bossche elite plaatsnam.
 
Dijck, Lucas van

Jheronimus Bosch van moederszijde : Een lastige puzzel

door Dr. G.C.M. van Dijck

44
45
46
47
48
49
50
51
Noten
1.G.C.M. van Dijck, Op zoek naar Jheronimus van Aken alias Bosch (Zaltbommel, 2001).
2.Van Dijck, Op zoek, 53.
3.GAH, R 1219, f 153v.
4.GAH, R 1227, f 159, 24 november 1456.
5.GAH, R 1227, f 163.
6.GAH, R 1229, f 56, 2 juni 1459.
7.GAH, R 1219, f 153v, 4 februari 1449.
8.GAH, R 1227, f 163, 21 december 1456.
9.GAH, R 1244, f 129, 14 november 1474.
10.GAH, R 1190, f 355, 1428-1429. R 1196, f 305, 1425-1428. R 1216, f 329, 1445 (een geldbelofte). R 1197, f 305v, 12 januari 1428 (overdracht van goederen). R 1199, f 355, 27 oktober 1428 (geldbelofte). R 1219, f 153v, 1449 (cijnsoverdracht). R 1227, f 163, 1456-1457. R 1229, f 56, 2 juni 1458 (pachtoverdracht). R 1233, f 99, 10 februari 1464 (geldbelofte). R 1243, f 243v, 5 april 1474. R 1244, f 129, 1474-1475. Pas in 1491 is er weer sprake van een Van Ysemborch: Lodewijk zoon van wijlen Gerard zoon van wijlen Lodewijk draagt al zijn goederen over aan de kanunnik en cantor Henricus van Berse (R 1260, f 248, 28 april 1491).
11.GAH, R 1194, f 61, 22 januari 1429. Zie verder: R 1193, f 432, 10 september 1422 (verkoop van een cijns). R 1193, f 513v, 20 augustus 1422 (als schoonzoon van Van Hyntham). R 1193, f 509v, 24 juli 1422 (geldbelofte). R 1194, f 20v, 1423-1424 (aankoop van een erf aan de Hinthamerstraat). R 1194, f 169v, 4 september 1429 (geldbelofte). R 1198, f 121v, 8 maart 1428 (geldbelofte). R 1200, f 319v, 2 januari 1430 (geldbelofte). R 1200, f 332, 26 april 1430 (geldbelofte). R 1202, f 164, 20 oktober 1431 (overdracht van schoonouderlijk erfdeel). R 1205, f 279v, 26 januari 1435 (geldbelofte). R 1207, f 300v, 21 juli 1437 (geldbelofte). R 1212, f 14, 1 maart 1442 (pachtoverdracht te Heeze). R 1213, f 5v, 17 oktober 1442 (pachtoverdracht te Deurre aan zijn weduwe).
12.GAH, R 1213.
13.GAH, R 1215, f 278v, 1444-1445.
14.GAH, R 1177, f 249v.
15.Archief Illustere Lieve-Vrouwebroederschap, rekening in dato.
16.De annotaties over hem zijn samengevoegd bij die van zijn zoon Willem.
17.GAH, R 1188, f 330v, 20 januari 1413.
18.GAH, R 1190, f 155, 1416-1417. R 1202, f 294, 1431-1432. R 1203, f 245v, 278v, 1432-1433. R 1204, f 28, 246, 283v, 289, 290, 303, 1433-1434. R 1205, f 101v, 272v, 1434-1435. R 1206, f 63v, 15 maart 1436 (aankoop van een huis te Helmond). R 1209, f 109v, 20 juli 1439. R 1209, f 259, 1435-1436. R 1210, f 337, 1439-1440. R 1212, f 270v, 290, 1441-1442. R 1215, f 245, 268v, 297v, 1444-1445. R 1216, f 361, 362, 1445-1446. R 1218, f 138, 1447-1448. R 1220, f 205, 1449-1450.
19.GAH, R 1178, f 140v. Zie verder R 1176, f 220v, 1376-1383 (overdracht van goederen aan zijn schoonzoon). Zie over hem: R 1177, f 93, 1382-1387 (akte van authorisatie). R 1178, f 140v, 1387-1390 (overdracht van goederen door Jan aan zijn zoon Willem, gelegen te 's-Hertogenbosch aan de Korenbrug, te Oss en te Veghel). R 1178, f 176v, 1387-1390 (geldbelofte door zoon Godefridus). R 1181, f 331, 1397-1399 (geldbelofte). R 1182, f 270, 1400-1401 (aankoop land te Veghel). R 1186, f 441, 1406-1409 (aankoop van 'scharen'). R 1187, f 348v, 1410-1411 (aankoop van een erfpacht). R 1187, f 390v, 1410-1411 (gegoed te Veghel). R 1188, f 409v, 1412-1413 (aankoop van land te Veghel). R 1188, f 456v, 1412-1413 (gegoedte Veghel). R 1189, f 396v, 1414-1415 (verkoop van een huis te Veghel). R 1190, f 79, 1416-1417 (aankoop erfpacht te Veghel). R 1191, f 369, 1418-1419 (aankoop erfcijns te Veghel); f 157v, 1418-1419 (aankoop cijns bij de Korenbrug); f 451, 1418-1419 (aankoop perceel te Veghel). R 1193, f 40, 1421-1422 (overdracht van een cijns te Veghel). Ook komt hij voor in Helmond (Historisch Informatiecentrum Helmond, Helmond R 215, f 601.
20.GAH, R 1196, f 107, 26 februari 1427 (overdracht van een halve erfpacht aan Van der Mynnen te Geffen). R 1200, f 172, 24 november 1429 (overdracht van een pacht te Lieshout); f 229, 25 mei 1429 (overdracht van moergrond te Sint-Oedenrode); f 318v, 23 december 1429 (klokkencontract met Nijmegen voor 300 Franse kronen). R 1204, f 218, 28 juni 1433 (verkoop erfpacht te Sint-Oedenrode).
21.GAH, R 1194, f 293v, 8 mei 1424: verkoop van een achterhuis in de Hinthamerstraat.
22.GAH, R 1202, f 18v, 1431-1432. R 1204, f 190v, 1433-1434. R 1206, f 69, 1435-1436.
23.GAH, R 1200, f 91v , 92, 331v, 1429-1430 (overdracht van een erfpacht te Veghel). R 1202, 18v, 1431-1432 (erfpacht te Veghel). R 1204, f 190v, 1433-1434 (erfpacht te Veghel).
24.GAH, R 1190, f 48v, 18 december 1416 (inzake een pacht te Someren). R 1190, f 214v, 1416- 1417. R 1191, f 144v, 1418-1419. R 1192, f 470, 1420-1422. R 1193, f 66v, 1421-1422. R 1198, f 20v, 2 december 1428 (de schoonzoons Van der Mynnen en Deenkens verkopen 1/7 deel in de erfenis van wijlen Henricus van Hyntham te 's-Hertogenbosch. Deze Henricus was ofwel een oom van hun vrouwen, ofwel een vroeg gestorven, kinderloze zwager). R 1197, f 44v, 10 maart 1428 (verkoop van een huis te Veghel); f 45, 10 maart 1428 (verkoop van een huis bij de Korenbrug). R 1198; f 20v, 2 december 1428 (verkoop van een deel in een erfcijns afkomstig van wijlen Henricus van Hintham, wellicht een broer van Walterus); f 61, 22 januari 1429 (Van der Mynnen koopt van zijn zwagers 4/7 deel in een huis, gelegen van de Abtsbrug naar de Vismarkt, afkomstig van Arnoldus Gorter); f 259v, 27 juli 1429 (meester Jan van Hyntham verkoopt de helft in een huis bij de Pons Bladi, Korenbrug); f 193v (geldbelofte); f 283", 2 maart 1429: (verkoop van een huis van wijlen Henricus van Hyntham aan het Hinthamereinde); f 283v, 8 mei 1429 (verkoop achterhuis aan het Hinthamereinde); f 293v, 8 mei 1429 (verkoop huis aan het Hinthamereinde); f 295, 23 mei 1429 (verkoop van een erfdeel in een huis aan het Hinthamereinde). R 1199, f 327, 30 april 1428 (verkoop van percelen te Veghel). R 1200, f 91v, 22 april 1430 (overdracht van een erfpacht te Veghel in de Mortel); f 171, 172, 1429-1430. R 1202, f 18v, 24 november 1431 (dezelfde pacht). R 1204, f 190v, 6 april 1434. R 1200, f 96, 5 maart 1430 (overdracht erfdelen). R 1200, f 229, 26 april 1430 (aan-koop moergronden te Sint Oedenrode); f 319v, 2 januari 1431 (overdracht van goederen te Veghel). R 1202, f 139, 20 juni 1435 (verkoop percelen te Vechel). R 1206, f 238v, 17 maart 1436 (verhuur van een windmolen te Deurne); f 242, 27 april 1436 (legaat aan zijn natuurlijke kinderen). R 1209, f 283v (geldbelofte). R 1210, f 39v, 12 juni 1440 (inzake de windmolen te Deurne); f 40, 12 juni 1440 (idem); f 165, 20 februari 1440 (akte van vruchtgebruik door de weduwe Goyard van Hyntham); f 361, 12 september 1440 (overdracht van een erfpacht te Deurne). R 1211, f 164, 23 februari 1440 (verkoop pacht te Deurne). R 1214, f 31, 7 januari 1441 (verkoop van een pacht te Deurne). R 1220, f 18v, 1449-1450 (akte van authorisatie). R 1224, f 4v, 1 maart 1454 (volmacht inzake erfenis te Gulik).
25.GAH, R 1176, f 36.
26.GAH, R 1200, f 318v, 23 december 1429.
27.Archief Illustere Lieve-Vrouwebroederschap, rekening 1470-1471: wijlen meester Jan klokgieter, man van Aleid.
28.GAH, R 1199, f 228v, 1426-1427.
29.GAH, R 1216, f 5v, 1445-1446.
30.GAH, R 1211, f 164, 1440-1441.
31.GAH, R 1206, f 242, 27 april 1436.
32.GAH, R 1265, f 3v, 1485-1497.
33.GAH, OSA B 7, 1496-1497. B 9, 1498-1499. C 145, 1500-1501.
34.GAH, R 1206, f 242, 27 april 1436.
35.GAH, R 1200, f 276, 6 oktober 1430 (geldbelofte). R 1203, f 255v, 2 april 1433 (geldbelofte). R 1203, f 261v, 28 mei 1433 (geldbelofte). R 1204, f 257, 27 februari 1434 (geldbelofte). R 1206, f 47, 5 juni 1436 (geldbelofte); f 274v, 25 juni 1436 (akte van authorisatie). R 1212, f 252, 1441-1442 (Geertruid zijn weduwe, akte van vruchtgebruik).
36.GAH, R 1200, f 171.
37.GAH, R 1224, f 204, 1453-1454.
38.GAH, R 1207, f 253, 1436-1437.
39.AILV, rekening 1473-1474.
40.AILV, rekening 1474-1475.
41.GAH, R 1287, f 6, 8 oktober 1516. R 1382, f 550.
42.GAH, R 1258, f 11v, 230, 1488-1489. R 1278, f 194, 27 september 1509.
De Brabantse Leeuw 54 (2005) 44-51
 
Wapenboek I

Namen ende Wapenen der Heeren Beêedigde Broeders

76r
Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)
 
Artikelen
1861

N.N.

De Kunstschilder Hieronymus van Aeken of Bos, en de Bouwmeester en Plaatsnijder Alard du Hamel
Handelingen van het Provinciaal Genootschap (1861) 60-74
 
1885

Aug. Sassen

De „blau-schuyte” van Hieronymus Bos
Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde 2 (1885) 167-174
 
1930

P.J. Blok en P.C. Molhuysen

Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek VIII (1930) 185-188
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL)
1955

F.W. Smulders

Een zuster van Jeroen Bosch
De Brabantse Leeuw (1955) 97-99
 
1957

F.W. Smulders

De ooms van Jeroen Bosch
De Brabantse Leeuw (1957) 55-56
 
1957

F.W. Smulders

Nog een zuster van Jeroen Bosch
De Brabantse Leeuw (1957) 70-72
 
1958

F.W. Smulders

De schilders-familie Van Aken
De Brabantse Leeuw (1958) 43-46
 
2000

Lindy Jense

Middeleeuwse kunstenaar nieuw thema voor profilering en promotie. Stad laat Jeroen Bosch herleven
Brabants Dagblad zaterdag 25 maart 2000 (foto)
 
2002

'JB-tentoonstelling in de stad? Nooit!'

Hoe kijkt Den Bosch terug op het Jeroen Boschjaar en nog belangrijker: hoe moet het verder? Vier deskundigen geven een voorzet voor de Zondagseditie, de maandelijkse discussiemiddag van Brabants Dagblad en Theater Bis.
Theo van de Zande | Brabants Dagblad donderdag 17 januari 2002
 
2003

M.A.M.E. Gielis

Jheronimus Bosch, de natuur van de mens en de hoofdzonden
Noordbrabants Historisch Jaarboek 20 (2003) 93-117
 
2006

Wim Hagemans

Eind goed, al goed voor collectie Jeroen Bosch
Brabants Dagblad donderdag 18 mei 2006
 
2006

Henk Boom

Spaanse liefde voor 'El Bosco'
ORIGINE kunst antiek toegepaste kunst 6 (2006) 41-49
 
2007

Wim Hagemans

Jeroen Bosch schilderde stadsbrand van 1463
Brabants Dagblad woensdag 10 oktober 2007 | 27
 
2008

Henk Mees

'Jeroen Bosch moet icoon worden van Den Bosch'
Brabants Dagblad dinsdag 17 juni 2008
 
2010

Den Bosch koopt stukje universiteit

Professor Ron Spronk bekleedt met steun van Den Bosch de speciale leerstoel aan de Radboud Universiteit rond Jeroen Bosch.
Theo van de Zande | Brabants Dagblad donderdag 7 oktober 2010
 
2010

Jheroniums Bosch onder de loep

"Er is nauwelijks een kunstenaar te noemen over wie meer is geschreven, gespeculeerd en gesuggereerd, dan Jheronimus Bosch. Duizenden artikelen zijn over hem en zijn werk gepubliceerd, honderden boeken en boekjes, ontelbare studies en populair-wetenschappelijke of populariserende geschriften waarin Jheronimus Bosch of zijn werk aan bod komt."
Redactie | Bossche Omroep zondag 17 oktober 2010
 
2010

Mieske van Eck

Boek over werk Jeroen Bosch en de bijbel
Brabants Dagblad donderdag 11 november 2010
 
2010

Gerrit van den Hoven

Jeroen Bosch als 'superpaap'
Brabants Dagblad zaterdag 20 november 2010 | 30
 
2010

Met charme en bluf krijg je geen Bosch

Op voorhand gaan geen schilderijen uit Gent naar de grote expositie van Jeroen Bosch in het Noordbrabants Museum in Den Bosch in 2016. Maar eigenlijk is dat geen verrassing.
Gerrit van den Hoven | Brabants Dagblad woensdag 24 november 2010
 
2010

'Basis valt weg onder Bosch 500'

• Culturele instellingen uit gemeente Den Bosch vragen stadsbestuur om niet zo fors te bezuinigen op cultuur.
• Directeurenoverleg Docis uit kritiek op grote projecten Jeroen Bosch 500 en Brabant Culturele Hoofdstad.
Robèrt van Lith | Brabants Dagblad vrijdag 3 december 2010
 
2011

De stad komt 'n Bosch te kort

De kunstliefhebbers zullen kreunen bij de gedachte: een echte Jeroen Bosch in de stad. Eentje? Een 'fors' aantal! belooft deskundige Ron Spronk.
Henri van Steen | Brabants Dagblad dinsdag 24 mei 2011
 
2012

Nieuw licht op 'Tuin der lusten'

Hét meesterwerk van Jeroen Bosch (ca 1450-1516) is de 'Tuin der lusten'. Het kunstwerk is na vijf eeuwen nog altijd een mysterie. Reindert Falkenburg schreef er een nieuw boek over.
Gerrit van den Hoven | Brabants Dagblad donderdag 9 februari 2012 | 30-31
 
2012

Paul Roovers

Museum New York leent echte Bosch uit.
Brabants Dagblad vrijdag 9 maart 2012 | 1
 
2012

Paul Roovers

Greenaway maakt film Jeroen Bosch.
Brabants Dagblad vrijdag 30 maart 2012 | 3
 
2012

Robèrt van Lith

Zorgen over geld voor Jeroen Bosch 500.
Brabants Dagblad dinsdag 17 april 2012 | 1
 
2012

'Miljoenen Bosch 500 komen wél'

• Burgemeester Ton Rombouts geeft toe dat totaalbedrag van 36 miljoen voor Jeroen Bosch 500 'moeilijk wordt'.
• Hij belooft Bossche politiek dat voldoende miljoenen binnen zullen komen voor internationale expositie in 2016.
Robèrt van Lith | Brabants Dagblad dinsdag 17 april 2012 | 18
 
2012

Programma Jeroen Bosch onder druk

Het CDA zegt zich sterk te maken om vijf miljoen euro beschikbaar te stellen voor Jeroen Boschjaar 500. Zelfs als dat geld komt, gaapt een miljoenengat.
Jos van de Ven | Brabants Dagblad dinsdag 11 september 2012 | 25
 
2012

Jeroen Bosch was familiebedrijf

Was Jeroen Bosch een genie? Of was er geen sprake van één kunstenaar, maar schilderden ook familieleden mee? Het Jeroen Bosch Congres zoekt antwoorden.
Gerrit van den Hoven | Brabants Dagblad maandag 17 september 2012 | 15
 
2013

‘Jeroen Bosch was Spanjaard’

Spanjaarden zien Jeroen Bosch vooral als grote Spaanse schilder.
Mieske van Eck | Brabants Dagblad dinsdag 5 maart 2013 | 21
 
2013

Bosch 2016 heeft Venetië beet

Succes voor het Jeroen Boschjaar 2016. Alle werken van Jeroen Bosch uit Venetië komen naar Den Bosch.
Gerrit van den Hoven | Brabants Dagblad vrijdag 10 april 2013 | 31
 
2013

Sandra Smallenburg

Drieluiken Bosch naar Nederland.
NRC Handelsblad dinsdag 28 mei 2013 & woensdag 29 mei | 3
 
2013

Jac.J. Luyckx

Interview : Ron Spronk : Oeuvre Jheronimus Bosch: een huis met vele kamers
Bossche Bladen 3 (2013) 82-85
 
2013

Gekrakeel rondom miljoenen Jeroen Bosch

„De culturele sector heeft door kortingen van wel vijftig procent ernstige schade opgelopen. Prima dat Provinciale Staten nu geld vrijmaken voor het Jeroen Boschjaar, het Van Goghjaar en Circo Circolo. Maar over de hele linie is steun van de provincie welkom.”
Tom Tacken | Brabants Dagblad maandag 16 december 2013 | 13
 
2014

Bosch bijna stripverhaal

Schilderijen van Jeroen Bosch laten zich lezen als een stripverhaal. Op ontdekkingsreis met Ed Hoffman.
Mieske van Eck | Brabants Dagblad maandag 10 maart 2014 | 13
 
2014

Nik de Vries

Boeiend boek Jheronimus Bosch gepresenteerd.
Bossche Kringen 1 (2014) 6-7
 
2014

Loes Scholten

Atelier Van Aken : De werkplaats van Jheronimus Bosch?
Bossche Kringen 1 (2014) 51-56
 
2014

Nik de Vries

Jheronimus Bosch: boeken en nog eens boeken...
Bossche Kringen 2 (2014) 56-57
 
2015

Lucas van Dijck

Jheronimus Bosch en de Nassau’s.
Jheronimus Bosch Experts
2015

Jeroen Bosch inspireert ook glaskunstenaars

Glaskunstenaars brengen in Ravenstein een eerbetoon aan hun kunstbroeder Jeroen Bosch.
Mark van de Voort | Brabants Dagblad donderdag 12 februari 2015 | 28-29
 
2015

Loes Scholten

Een database met bronnen over Jheronimus Bosch.
Bossche Kringen 3 (2015) 10-13
 
2015

Dutch museum achieves the impossible with new Hieronymus Bosch show

To mark the artist’s 500th anniversary, the director of small Dutch museum secures 20 of 25 surviving panels by ‘the devil’s painter’
Maev Kennedy | the guardian | woensdag 21 oktober 2015
 
2015

Hellelandschap is dus van Bosch

Volgens nieuw onderzoek zijn twee Jeroen Bosch-schilderijen niet van de meester zelf. Spanje twijfelt. Gent wist het.
Dirk Limburg / Koen Greven | NRC Handelsblad maandag 2 november 2015 | 5
 
2015

Veel strijd over wel of niet een echte Bosch

Waarom moesten twee musea in Madrid en Gent vis de media horen dat hun geliefde werken van Bosch niet echt zijn?
Claudia Kammer | NRC Handelsblad maandag 9 november 2015 | C7
 
2015

Nik de Vries

Jeroen en het geld van toen te boek gesteld
Bossche Kringen 6 (2015) 60-61
 
2015

Matthijs Ilsink en Jos Koldewij

Jheronimus Bosch (circa 1450-1516)
inbrabant 4 (2015) 14-21
 
2015

Jos Koldeweij

Het einde der tijden, in de ogen van Bosch
Openbaar kunstbezit • Kunstschrift 6 (2015) 20-27
 
2015

Jos Koldeweij

Bosch in Den Bosch : Jheronimus Bosch : Visioenen van een genie
Bossche Kringen Special (2015) 42-47
 
2015

Dirk Limburg

Recensie : Jheronimus Bosch, geraakt door de duivel
NRC Handelsblad woensdag 6 januari 2016 | C5
 
2015

Meer Bosch dan verwacht

Geheimzinnigheid over namen en rugnummers, maar in het Noordbrabants Museum hangt straks veel Bosch aan de muur.
Theo van de Zande | Brabants Dagblad woensdag 24 juni 2015 | 2-3
 
2015

Journalist en publicist Frank van Geloven schreef boek over Jeroen Bosch

Het Jeroen Boschjaar nadert, maar wie was die schilder eigenlijk? Journalist Frank van Geloven schreef het boek ‘Bosch voor beginners’.
Mieske van Eck | Brabants Dagblad dinsdag 7 juli 2015 | 4
 
2015

Eentje erbij, twee eraf voor meesterschilder Jeroen Bosch

Mooi vindt de eigenaar de tekening niet, maar het blijkt wel een originele Jeroen Bosch. En dus veel meer waard.
Gerrit van den Hoven | Brabants Dagblad maandag 2 november 2015 | 17
 
2015

Theo van de Zande

Van Loon met Bosch op herhaling.
Brabants Dagblad woensdag 11 oktober 2015 | 12
 
2016

'Den Bosch was te arrogant'

Pijnlijk en onhandig. In het boek De Bezeten Visionair schetst journalist Henk Boom hoe Den Bosch tegen Spaanse schenen aan trapte.
Theo van de Zande | Brabants Dagblad zaterdag 30 januari 2016 | 15
 
2016

Claudia Kammer

Doek in depot blijkt van Bosch : Met De verzoeking van de heilige Antonius zijn er nu 24 werken toegekend aan Jheronimus Bosch
NRC Handelsblad maandag 1 februari 2016 | 1
 
2016

Hans den Hartog Jager

Bosch' werk is een pleidooi voor eigenzinnigheid
NRC Handelsblad zaterdag 6 februari 2016 | 30-31
 
2016

Op het tweede gezicht Ton Rombouts : Gevoelige ritselaar

Vrijdag beleeft burgemeester Ton Rombouts van Den Bosch zijn finest hour. Dan opent de expositie van Jeroen Bosch met een recordaantal werken uit buitenlandse musea. Hoe kreeg hij dat voor elkaar als burgemeester van een provinciestad die zelf niets te ruilen had?
Jan Tromp | De Volkskrant dinsdag 9 februari 2016 | 16
 
2016

Hoe je met een Van Gogh een Bosch vangt

Hoe kwam het werk van Jeroen Bosch terug naar zijn geboortestad? In dit drieluik geeft directeur Charles de Mooij van Het Noordbrabants Museum een inkijkje.
Theo van de Zande | Brabants Dagblad woensdag 10 februari 2016 | 12-13
 
2016

Sandra Smallenburg

Waar haalt Bosch toch al die duiveltjes en monsters vandaan?
NRC Handelsblad donderdag 11 februari 2016 | C2
 
2016

Interview : Museumdirecteur Charles de Mooij

Den Bosch wilde Bosch-jaar 2016 vieren met een grote expositie. Charles de Mooij wist het grootste deel van het oeuvre van Jheronimus Bosch naar de stad te halen.
Claudia Kammer en Dirk Limburg | NRC Handelsblad donderdag 11 februari 2016 | C4-C5
 
2016

Overal duiken lepelaars op

Hij kon erg goed vogels schilderen. IJsvogels, bonte kraaien en krakeenden. Ze doen volop mee in het spel van lust en marteling, maar bij bestialiteit legt Bosch een grans.
Kees Moeliker | NRC Handelsblad donderdag 11 februari 2016 | C7
 
2016

De nep-Bosch van het Rijks

Het Rijksmuseum bezit geen werk van Bosch. Om die lancune te vullen, kocht het museum acht werken van Bosch aan, maar alle bleken door navolgers gemaakt.
Arjen Ribbens | NRC Handelsblad donderdag 11 februari 2016 | C9
 
2016

De kopie uit de broodjeszaak

In een Amsterdamse broodjeszaak ontdekten restauratoren van het Rijksmuseum een Bosch-kopie die nieuw licht laat schijnen op andere Bosch-vervalsingen.
Arjen Ribbens | NRC Handelsblad donderdag 11 februari 2016 | C11
 
2016

Dit alles om uw ziel te redden

Jeroen Bosch (ca. 1450-1516). Ter gelegenheid van het 500ste sterfjaar van de mysterieuze schilder verscheen een boekenberg waarop de liefhebber zich kan uitleven. Luchtige verhalen bij, maar ook verhelderde studies.
Marianne Vermeijden | NRC Handelsblad vrijdag 15 april 2016 | C12
 
2016

Wim Pijbes

Bosch' onverwachte kant
Het Blad bij NRC #1 (april 2016) 28-29
 
2016

Koen Greven

Bosch of El Bosco, volgens ons is hij een Spanjaard
NRC Handelsblad woensdag 25 mei 2016 | C10-11
2016

Koen Greven en Dirk Limburg

Prado kiest tegenaanval: werken zijn wél van Bosch
NRC Handelsblad zaterdag 28 mei 2016 | 13
2016

Een verschil van dag en nacht

Van Bosch naar El Bosco. 1.700 Kilometer van huis beleeft Jeroen Bosch zijn tweede grote expositie. BD zocht in Madrid de verschillen.
Theo van de Zande | Brabants Dagblad dinsdag 31 mei 2016 | Regio 12-13
 
2016

Lucas van Dijck

Hoe heette onze schilder?
expert.jeroenboschplaza.com
2016

Loes Scholten

BoschDoc verbeteren en complementeren : Een reactie op het artikel 'Hoe heette onze schilder?
Bossche Kringen 5 (2016) 61-63
 
2016

Lucas van Dijck

Het mes van de Tuin der Lusten
expert.jeroenboschplaza.com
2016

Lucas van Dijck

Hoe heette onze schilder : deel 2
Bossche Kringen 6 (2016) 23-25
 
 
Biografieën
1855

A.J. van der Aa

Biographisch woordenboek der Nederlanden. Deel 2. Derde en vierde stuk
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL)
1930

P.J. Blok en P.C. Molhuysen

Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 8
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL)
1977

Jan Romein en Annie Romein-Verschoor

Erflaters van onze beschaving
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL)
 
Boeken
1914

Paul Lafond

Hieronymus Bosch. Son art, son infuence, ses disciples
Van Oest | Bruxelles 1914
 
1922

Kurt Pfister

Hieronymus Bosch. Das Werk
Kiepenheuer | Potsdam 1922
 
1923

Walter Schürmeyer

Hieronymus Bosch. Mit einer Auswahl seiner Werke in 57 Lichtdrucktafeln
Piper | München 1923
 
1927

Max J. Friedländer

Geertgen van Haarlem und Hieronymus Bosch
Cassirer | Berlin 1927
 
1931

Walter Ephron, Josef Strzygowski

Hieronymus Bosch. Zwei Kreuztragungen. Eine "Planmässige Wesensuntersuchung". Mit einem Beitrag "Persönliche Meinung und sachliche Verantwortung" von Josef Strzygowski
Amalthea-Verlag | Zürich 1931
 
1936

Redactie

Jeroen Bosch, Noord-Nederlandsche primitieven
Museum Boymans | Rotterdam 1936
 
1937

Charles de Tolnay

Hieronymus Bosch
Holbein | Bâle 1937
 
1937

Jérôme Bosch, Jacques Dupont

Le retable de Saint-Antoine du Musée national de Lisbonne
Eds. de la Connaissance | Bruxelles 1937
 
1937

Johan Kuypers, Jan Hul

Zotte en barokke gothiekskes
Van Aelst | Maastricht 1937
 
1938

Marcel Brion

Bosch
Plon | Paris 1938
 
1939

Hieronymus Bosch, Friedrich Markus Huebner

Das Werk des Malers. Ausgewählt und eingeleitet von Friedrich Markus Huebner. Mit 8 Farbtafeln und 24 Kunstdrucktafeln
Juncker Verlag | Berlin 1939
 
1939

A. Vermeylen

Hieronymus Bosch. Met 52 afbn.
Becht | Amsterdam 1939
 
1941

Max Friedländer

Hieronymus Bosch. Ein Vortrag
Boucher | Den Haag 1941
 
1943

F.M. Huebner

Jeroen Bosch als mensch en als kunstenaar
Oceanus | Den Haag 1943
 
1943

Ludwig von Baldass

Hieronymus Bosch
Schroll | Wien 1943
 
1944

Louis van den Bossche

Jeroen Bosch. Met l16 ills.
Pro arte | Diest 1944
 
1946

Jacques Combe

Jérôme Bosch
Tisné | Paris 1946
 
1946

V.W.D. Schenk

Tussen duivelgeloof en beeldenstorm. Een studie over Jeroen Bosch en Erasmus van Rotterdam
Van Oorschot | Amsterdam 1946
 
1947

Jan Mosmans

Jheronimus Anthonis-zoon van Aken alias Hieronymus Bosch. Zijn leven en zijn werk
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1947
 
1947

Wilhelm Fraenger

Hieronymus Bosch. Das Tausendjährige Reich. Grundzüge einer Auslegung
Winkler | Coburg 1947
 
1948

A. van Schendel

De Hollandsche schilderkunst van Jeroen Bosch tot Rembrandt. Keuze van meesterwerken uit de Nederlandsche musea
Eds. De la Connaissance | Brussel 1948
 
1949

D. Bax

Ontcijfering van Jeroen Bosch
Staatsdrukkerij | 's-Gravenhage 1949
 
1950

Jan Mosmans

Maria en Sint Jan. Onbekend en laat schilderwerk van Jheronimus Bosch bewaard in zijne vaderstad. Toegel.
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1950
 
1954

Wolfgang Hirsch

Hieronymus Bosch. De tuin der lusten
Van Ditmar | Amsterdan 1954
 
1955

Jan Mosmans

"The temptation of Saint Anthony" by Hieronymus Bosch, (in the Museum at Lisbon, Portugal)
s.n. | 's-Hertogenbosch 1955
 
1956

Leo van Puyvelde

De bedoelingen van Bosch
Noord-Hollandsche uitgevers maatschappij | Amsterdam 1956
 
1956

D. Bax

Beschrijving en poging tot verklaring van het tuin der onkuisheiddrieluik van Jeroen Bosch, gevolgd door kritiek op Fraenger
Noord-Hollandsche uitgevers maatschappij | Amsterdam 1956
 
1957

Clément A. Wertheim Aymès

Hieronymus bosch. Eine Einführung in seine geheime Symbolik. Dargestellt am "Garten der himmlischen Freuden", am Heuwagen-Triptychon, am Lissaboner Altar und an Motiven aus anderen Werken. Mit 16 Farbtafeln und 75 Abbn.
Van Ditmar | Amsterdam 1957
 
1958

R. van Luttervelt, J.L. Cleveringa, B. Haak, K.G. Boon

Middeleeuwse kunst der Noordelijke Nederlanden. 150 jaar Rijksmuseum. Jubileumtentoonstelling, Amsterdam 28 juni - 28 september 1958. Catalogus met 162 afbn.
Rijksmuseum | Amsterdam 1958
 
1959

Carl Linfert, Joan Spencer

Bosch, Hieronymus. The paintings. 80 Ills. including 24 in full colour
The Phaidon press | London 1959
 
1960

Robert L. Delevoy

Bosch. Biographisch-kritische Studie. Aus dem Französischen von Karl eorg Hemmerich
Skira | Genève 1960
 
1961

Clément A. Wertheim Aymès

Die Bildersprache des Hieronymus Bosch. Dargestellt an "Der verlorene Sohn", an "Die Versuchungen des heiligen Antonius" und an Motiven aus anderen Werken. Mit 12 Farbtafeln und 147 Abbn.
Van Goor | Den Haag 1961
 
1961

D. Box

Jeroen Bosch' Drieluik met de gekruisigde martelares
N.V. Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij | Amsterdam 1961
 
1962

Jean de Boschère

Jérôme Bosch et le fantastique. Préf. de Jean Cassou
Michel | Paris 1962
 
1962

Anthony Bosman

Jheronimus Bosch
Bruna | Utrecht 1962
 
1962

Anthony Bosman

Hieronymus Bosch
Blandford Press | London 1962
 
1963

Redactie

De eeuw van Bruegel. De schilderkunst in België in de 16de eeuw
Koninklijke musea voor schone kunsten van België | Brussel 1963
 
1965

M. Gauffreteau-Sévy

Jérôme Bosch
Les éditions du temps | Paris 1965
 
1966

Richard Biedrzynski

Der Garten der Lüste. Die Bildwelt des Hieronymus Bosch. Vorw. von Richard Biedrzynski
Buchheim | Felafing 1966
 
1966

Dino Buzzati, Mia Cinotti

Bosch, (Hieronymus). L'opera completa. Presentazione di Dino Buzzati. Apparati critici e filologici di Mia Cinotti
Rizzoli | Milano 1966
 
1967

K.G. Boon e.a.

Jheronimus Bosch
Noordbrabants Museum | 's-Hertogenbosch 1967
 
1967

Carole Vos, Anton van Oirschot

Dag Jeroen. Indrukken en uitspraken van mensen bij Jeroen Bosch. Mosterd na de maaltijd
Helmond | Helmond 1967
 
1967

Redactie

Hommage aan Bosch
Gemeentelijke tentoonstellingsdienst. 's-Hertogenbosch 1967
 
1967

K.G. Boon, J. Bruyn, G. Lemmens, J.K. Steppe, L. Pirenne, P. Gerlach

Jheronimus Bosch. Katalogus (van de tentoonstelling gehouden in het) Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch, 17 september t/m 15 november 1967
Stichting Jeroen Bosch expositie | 's-Hertogenbosch 1967
 
1967

J.K. Steppe, L. Pirenne, P. Gerlach

Jheronimus Bosch : Bijdragen bij gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling te 's-Hertogenbosch 1967
Stichting Jeroen Bosch expositie | 's-Hertogenbosch 1967
 
1973

Jetske A. Sybesma Ironside

Hieronymus Bosch. An investigation of his underdrawings
Bryn Mawr College | Pensylvania 1973
 
1974

Walter Gibson, A.R.A. van Aken

Jeroen Bosch. Met 151 ills, waarvan 26 in kleur
Elsevier | Amsterdam 1974
 
1974

Mario Bussagli, Claire Pace

Bosch. The life and work of the artist ill. with 80 colour plts.
Thames and Hudson | London 1974
 
1975

Edward Cohen

Jeroen Bosch
Amsterdam boek | s.l. 1975
 
1977

R.H. Marijnissen

Laatmiddeleeuwse symboliek en de beeldentaal van Hiëronymus Bosch
Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kusnten van België | Brussel 1977
 
1978

H.W. Steemers

Hieronimus Bosch. Een interpretatie van zijn Laatste Oordeel's Triptiek te Wenen aan de hand van Middelnederlandse literaire bronnen
ALFA | Nijmegen 1978
 
1979

P. Gerlach

Jeroen Bosch. Het tafelblad te Madrid. De zeven hoofdzonden en de vier uitersten
Ongepubliceerd 1979 of 198?
 
?

Chris Will, Guido Jansen

Jheronymus Bosch. De bruiloft te Kana
Museum Boymans-van Beuningen | Rotterdam 198?
 
?

Chris Will, Guido Jansen

Jheronymus Bosch. De landloper
Museum Boymans-van Beuningen | Rotterdam 198?
 
?

Chris Will, Guido Jansen

Jheronymus Bosch. De heilige Christophorus
Museum Boymans-van Beuningen | Rotterdam 198?
 
1980

Gerd Unverfehrt

Hieronymus Bosch. Die Rezeption seiner Kunst im frühen 16 Jahrhundert
Mann | Berlin 1980
 
1981

Redactie

Gobelins naar Hieronymus Bosch. Atelier Mierzejewski Warszawa
s.n. | s.l. 1981
 
1981

Daniela Hammer-Tugendhat

Hieronymus Bosch. Eine historische Interpretation seiner Gestaltungsprinzipien
Theorie und Geschichte der Literatur und der schönen Künste 58.
Fink | München 1981
 
1983

Peter van der Horst

Shell-journaal van Nederlandse standbeelden
Shell Nederland | s.l. 1983
 
1984

Charles de Tolnay, Willem Oorthuizen

Hiëronymus Bosch. Het volledige werk
ICOB | Alphen aan den Rijn 1984
 
1985

Redactie

Hommage Jeroen Bosch
Galerie Hüsstege | 's-Hertogenbosch 1985
 
1985

Els Hoek, Sjarel Ex

Geënt op Bosch: René Daniels, Jan Dibbets. Schilderijen en sculpturen van hedendaagse Nederlandse kunstenaars, gebaseerd op het "Drieluik van de zondvloed" van Jeroen Bosch
Spruijt. Amsterdam 1985
 
1987

Paul Vandenbroeck

Jheronimus Bosch : Tussen volksleven en stadscultuur
EPO | Berchem 1987
 
1987

Roger H. Marijnissen, Peter Ruyffelaere

Hieronymus Bosch : Het volledig oeuvre
Mercatorfonds | Antwerpen 1987
 
1988

Mario Bussagli

Bosch
Giunti Barb?ra | Firenze 1988
 
1988

P. Gerlach, P.M. Blanc

Jheronimus Bosch : Opstellen over leven en werk
Vereniging 'Gerlach-publikaties' | 's-Hertogenbosch 1988
 
1991

A.M. Koldeweij

De 'Keisnijding' van Hieronymus Bosch
Walburg Pers | Zutphen 1991 | ISBN 90-6011-743-3
 
1991

Jean Doré

Jheronimus Bosch : Étude des Trois Grands Triptiques et de l'Escamoteur
L'Arche d'Or | Talant 1991
 
1992

D. van Elderen, e.a.

Alfabetische catalogus van de Jeroen Bosch-Collectie van drs. Pater Gerlach
Bibliotheek Katholieke Universiteit Brabant
Brabant-Collectie | s.l. 1992
 
1994

Wilhelm Fraenger

Hieronymus Bosch
The Gordon and Breach Publishing Group G+B Arts International | Basel 1994
 
1995

P. Puertas

El Bosco
Tf. Editores | Aldeasa 1995
 
1996

Ulrich Fritsche

Jheronimus Bosch das ausgewogene Welt-Bild. Der "Garten der Lüste" offenbart sein Geheimnis
Hazeka | Schmallenberg 1996
 
2000

Theun de Vries

Het geheim van Jeroen Bosch. Een essay
Triona Pers | Groningen 2000
 
2001

dr. G.C.M. van Dijck

Op zoek naar Jheronimus Bosch van Aken alias Bosch : De feiten
Europese Bibliotheek | Zaltbommel 2001 | ISBN 90-2882-687-4
 
2001

Jan van Oudheusden, Aart Vos, Ronald Glaudemans, Jos Koldeweij, Ester Vink

De wereld van Bosch
Adr. Heinen | 's-Hertogenbosch 2001
 
2001

Ester Vink

Jeroen Bosch in Den Bosch
Nijmegen University Press | Nijmegen 2001 | ISBN 90-5710-103-3
 
2001

Eric de Bruyn

De vergeten beeldentaal van Jheronymus Bosch. De symboliek van de Hooiwagentriptiek en de Rotterdamse Marskramer-tondo verklaard vanuit Middelnederlandse teksten
Adr. Heinen | 's-Hertogenbosch 2001
 
2001

Paul van Loon

De andere werkelijkheid van Jeroen Bosch
Waanders Uitgevers - Kunsthal | Zwolle - Rotterdam 2001
 
2001

John Vermeulen

De tuin der lusten. Roman over het leven en werk van Jeroen Bosch
Het Spectrum | Utrecht 2001
 
2001

Redactie

Leven en werken van Jheronimus Bosch. 's-Hertogenbosch 1453-1516
De kleine Winst | 's-Hertogenbosch 2001
 
2001

Jos Koldeweij, Paul Vandenbroeck, Bernard Vermet

Jheronimus Bosch. Alle schilderijen en tekeningen
Museum Boijmans Van Beuningen - NAi Uitgevers - Ludion | Rotterdam - Rotterdam - Gent/Amsterdam 2001
 
2001

Ankie Til, Ruth Giebels

Jeroen Bosch jaar 2001. 's-Hertogenbosch
Stichting Bosse Nova | 's-Hertogenbosch 2001
 
2001

Nelleke van Tuyl

Spyghel der Sotternije
Historische Uitgeverij | Rotterdam 2001
 
2001

Peter Dempf, Tineke Davids

Het geheim van Jeroen Bosch
De Arbeiderspers | Amsterdam - Antwerpen 2001
 
2001

Eric Bruyn, Arvi Wattel, Jos Koldeweij, Matthijs Ilsink, Larry Silver, Bernard Aikema, Barbara Kruijsen

Jheronimus Bosch
Reünistenkring Kunstgeschiedenis & Archeologie
Organistie van Studenten Kunstgeschiedenis | Nijmegen 2001
 
2001

J. Koldeweij, B. Vermet, B. van Kooij

Hieronymus Bosch. New insights into his life and work
Museum Boijmans van Beuningen | Rotterdam 2001
 
2001

Chris Will

Jeroen Bosch : Tussen hemel & hel
PlanPlan | Amsterdam 2001
 
2001

E. Cohen

Jeroen Bosch
s.n. | s.l. 2001
 
2001

Carmen Carrido, Roger van Schoute

Bosch at the Museo del Prado. Technical study
Museo del Prado | Madrid 2001
 
2001

Fritz Koreny, Ernst Pokorny

Hieronymus Bosch : Die Zeichnungen in Brüssel und Wien : The Drawings in Brussels and Vienna
Rotterdam 2001
 
2001

Hans Devisscher

Jheronimus Bosch
Speciale uitgave Kunst & Antiek journaal | Schiedam 2001
 
2002

Fritz Koreny, Erwin Pokorny, Georg Zeman

Meestertekeningen van Jan van Eyck tot Hiëronymus Bosch
Rubenshuis | Antwerpen 2002
 
2002

Hans Belting

Garden of earthly delights
Prestel Verlag | München 2002
 
2002

Paul Vandenbroeck

Jheronimus Bosch : De verlossing van de wereld
Ludion | Gent - Amsterdam 2002
 
2003

Gerd Unverferht

Wein statt Wasser. Essen und Trinken bei Jheronymus Bosch
Vandenhoeck & Ruprecht | Göttingen 2003
 
2003

Willi Blöb, Thomas Thiessen

Hieronymus Bosch. Teufelswerk
Flotainment Verlag | Aachen 2003
 
2003

Martina Müller

Back to Bosch
Murdock University Western Australia | Perth 2003
 
2004

Ella Nash (vertaling)

Hieronumus Bosch
Sirrocco | London 2004 | ISBN 18-4484-128-6
 
2005

Jac. Biemans, Barbara Kruijsen, Lucie Kuijpers, Hans van der Linde, Hennie Molhuijsen

De Wereld van Bosch
Noordbrabants Museum | 's-Hertogenbosch 2005 (2e druk)
 
2007

Ed Hoffman

Jheronimus bosch : Zijn Spiegels Zijn Verten Zijn Scheppers Zijn Werken
s.n. | 's-Hertogenbosch 2007
 
2011

Reindert Falkenburg

The Land of Unlikeness
WBooks | Zwolle december 2011 | ISBN 90-4007-767-8
 
2015

Frank van Geloven

Jeroen Bosch voor beginners
ADC | 's-Hertogenbosch 2015 | ISBN 94-9183-708-1
 
2015

Johanna Klein

Jeroen Bosch : Hemel, hel
Uitgeverij Lecturis | Eindhoven 2015 | ISBN 94-6226-104-4
 
2015

Paul van Loon

Op zoek naar Jeroen : Bosch in zijn schilderijen
Uitgeverij Leopold | Amsterdam 2015 | ISBN 90-2586-877-2
 
2016

Matthijs Ilsinck en Jos Koldeweij

Jheronimus Bosch : Visioenen van een genie
Het Noordbrabants Museum / Mercatorfonds | 's-Hertogenbosch / Brussel 2016 | ISBN 94-6230-116-0
 
2016

Nils Büttner

Jeroen Bosch : De schilder van visioenen en nachtmerries
Meulenhoff Boekerij B.V. | Amsterdam 2016 | ISBN 94-0230-665-1
 
2016

Matthias Rozemond

De duivelskunstenaar : Een genie, de liefde en een meesterwerk : Historische roman
Luitingh-Sijthoff | Amsterdam 2016 | ISBN 90-2457-149-9
 
2016

Till-Holger Borchert

Meesterwerk : Jheronimus Bosch
Uitgeverij Lannoo | Houten (2 febrauri) 2016 | ISBN 94-0143-380-8
 
2016

Henk Boom

De bezeten visionair : Vijfhonderd jaar controverse over Jheronimus Bosch
Uitgeverij Athenaeum | Amsterdam (4 februari) 2016 | ISBN 90-2530-108-8
2016

Willy Vandersteen en Peter Gucht

Suske en Wiske en de bibberende Bosch
Standaard Uitgeverij | Antwerpen (10 februari) 2016 | ISBN 90-0223-943-4
 
2016

Cees Nooteboom

Duister voorgevoel : Een reis naar Hiëronimus Bosch
De Bezige Bij | Amsterdam (15 februari) 2016 | ISBN 90-2349-793-7
 
2016

Jos Koldeweij & Matthijs Ilsinck

Jheronimus Bosch : Schilder en tekenaar
Mercatorfonds | Brussel (23 februari) 2016 | ISBN 94-6230-111-5
 
2016

Luuk Hoogstede, Ron Spronk, Matthijs Ilsink & Jos Koldeweij

Hieronymus Bosch : Painter and Draughtsman
Mercatorfonds | Brussel (maart) 2016 | ISBN 94-6230-115-3
 
2016

Hans Maarten van den Brink (red)

Nieuwe lusten
De Geus | Breda (1 april) 2016 | ISBN 90-4453-534-1
 
2016

Nik de Vries

Jeroen en het geld van toen : Bosch and the contemporary dosch
Jheronimus Bosch Art Center | 's-Hertogenbosch 2016 | ISBN 90-8178-331-6
 
 
Publicaties
?

Joaquin Yarza Luaces

Bosch and Flemish Painting of the 15th Century
Fundacion Amigos del Museo del Prado. Madrid z.j.
 
1862

Redactie

De kunstschilder Hieronymus van Aeken of Bos, en de bouwmeester en plaatsnijder Alard du Hamel
Handelingen van het Provinciaal genootschap van kunsten en wetenschappen in Noordbrabant, over het jaar 1861.
Muller ('s Hertogenbosch 1862) 60-74
 
1874

J.C.A. Hezenmans

Hieronymus van Aken
Onze wachter II (1874) 1-35
 
1929

Lou Lammers

Jheronimus van Aecken genaamd Jeroen Bosch, schilder
Het Roomsch Katholiek Bouwblad I (1929-1930) 365-367
 
1930

Lou Lammers

Jheronymus van Aecken, genoemd Jeroen Bosch. Le Faizeur de Dyables.
De Hollandsche Reveu XXXV (1930) 523-537
 
1930

F. Schmidt-Degener

Hieronymus Bosch
Jaarverslag Vereeniging Rembrandt (1930) 16-18
 
1936

G.J. Hoogewerff

Hieronymus Bosch
Elseviers Geïllustreerd Maandschrift XLVI (1936) 1-11
 
1937

G. Knuttel

Hieronymus Bosch en de tegennatuurlijke dingen
De Gids (1937) 64-82
 
1940

Mela Escherich

Eine politische Satire von Hieronymus Bosch
Zeitschrift für Kunstgeschichte IX (1940) 188-190
 
1946

Jacoba Eggink

Een moderne Middeleeuwer
Die constgesellen I (1946) 72-73
 
1947

B. Marsua

Een schilder van duivels. Jeroen Bosch
Kerstboek Katholieke Illustratie (1947) 7-15
 
1948

H.J.M. Ebeling

Jheronimus van Aken
Miscellanea Gessleriana (Antwerpen 1948) 444-457
 
1949

Redactie

Hieronymus Bosch's Garden of delights
Scholar offers a solution to painting which has baffled world since 1500
Life 7 (14 november 1949) 75-82  
 
1950

H.J.M. Ebeling

Teruggevonden werk van Jheronymus van Aken?
Oud Nederland IV (1950) 134-136
 
1957

Redactie

Le portement de croix de Jérôme Bosch cassé en deux, a été amputé et maquillé au siècle dernier
Connaissance des arts. Revue mensuelle 63 (1957) 50-53
 
1960

K.G. Boon

Boekbespreking van:
Ludwig Baldass "Hieronymus Bosch" 1959 en Hieronymus Bosch, "The paintings" 1959
Burlington Magazine CII (1960) 457-458
 
1966

Henk J. Singer

Nieuwe ontdekkingen over het leven van Jeroen Bosch, de surrealist van de 15e eeuw
Wereldkroniek 32 (6 augustus 1966)
 
1966

L.J. Coolen

's-Hertogenbosch eert zijn Jeroen
Eisma's schildersblad (7 september 1966) 717-720
 
1967

P. Gerlach

Studies over Jeronimus van Aken (alias Bosch)
Spiegel der historie 9 (1967) 587-598
Spiegel der historie 10 (1967) 623-640
Spiegel der historie 11 (1967) 641-669
 
1967

Rogier van Aerde

De wereld van Jeroen Bosch
Katholieke Illustratie 37 (16 september 1967) 31-37
 
1967

Dolf Welling

Jheronymus Bosch was een ontgoochelde illusionist
Algemeen Kunsttijdschrift WIKOR XV (1967) 171-176
 
1967

J.K. Steppe

Jheronimus Bosch. Bijdrage tot de historische en ikonografische studie van zijn tijd
Jheronimus Bosch. Bijdragen bij gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling te 's-Hertogenbosch
s.n. ('s-Hertogenbosch 1967) 5-41
 
1967

L. Pirenne

's-Hertogenbosch ten tijde van Jheronimus Bosch. Het leef- en werkmilieu van Jeroen Bosch
Jheronimus Bosch. Bijdragen bij gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling te 's-Hertogenbosch
s.n. ('s-Hertogenbosch 1967) 42-47
 
1967

P. Gerlach

Jeronimus van Aken alias Bosch en de Onze Lieve Vrouwe-Broederschap
Jheronimus Bosch. Bijdragen bij gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling te 's-Hertogenbosch 1967
s.n. ('s-Hertogenbosch 1967) 48-60
 
1967

D. Bax

Jeroen Bosch en de Nederlandse taal
Jheronimus Bosch. Bijdragen bij gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling te 's-Hertogenbosch 1967
s.n. ('s-Hertogenbosch 1967) 61-71
 
1967

R. van Schoute

Over de techniek van Jeroen Bosch
Jheronimus Bosch. Bijdragen bij gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling te 's-Hertogenbosch 1967
s.n. ('s-Hertogenbosch 1967) 72-79
 
1968

Père Gerlach, Jan Coppens

Les sources pour l'étude de la vie de Jérôme Bosch
Gazette des beaux-arts (1968) 109-116
 
1968

Raym. Peeters

Rondom een paar thema's bij Jeroen Bosch
Taxandria Nieuwe reeks XL (1968) 149-168
 
1969

P. Gerlach

Nieuw zicht op Jeroen Bosch
Ons erfdeel 13 (1969) 121-126
 
1969

P. Gerlach

De tuin der lusten van Jeroen Bosch
Belgisch tijdschrift voor oudheidkunde en kunstgeschiedenis 38 (1969) 79-85
 
1969 drs. P. Gerlach O.F.M. CAP.
De Naussauers van Breda en Jeroen Bosch' „Tuin der Lusten"
Brabantia 18 (1969) 155-160
 
1971

P. Gerlach

Problemen rond Jeroen Bosch
Bijdragen tot de geschiedenis 1/2 (1971) 56-86
 
1973

Walter S. Gibson

The garden of earthly delights by Hieronymus Bosch. The iconography of the central panel
Nederlands kunsthistorisch jaarboek 24 (1973) 1-26
 
1976

Redactie

Hieronymus Bosch ()
Holland Herald 2 (1976) 21-25
 
1976

P. Gerlach

Over de interpretatie van de werken van Jeroen Bosch. Voor Raymond Peeters
Taxandria (1976) 191-200
 
1978

Pater Gerlach OFM Cap.

Wapens op schilderijen van Jeroen Bosch : II De Boschhuysen
Brabants Heem 2 (1978) 82-88
1980

P. Gerlach

Jeroen Bosch in zijn vaderstad
Vriendenboek stadsarchivaris Kuyer ('s-Hertogenbosch 1980) 82-91
 
1981

L.P.L. Pirenne

's-Hertogenbosch ten tijde van Jheronimus Bosch. Het leef- en werkmilieu van Jeroen Bosch
in: Het Gulden Vlies : 's-Hertogenbosch ten tijde van het 14e Kapittel van het Gulden Vlies, 1481
Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch ('s-Hertogenbosch 1981) 12-16
 
1981

P. Gerlach

Bosch (Aken), Jheronimus (van), schilder
Nationaal biografisch woordenboek 9 (Brussel 1981) 89-96
 
1984

Paul Vandenbroeck

Drie aan Jheronimus Bosch toe te schrijven komposities
Jaarboek van het Koninklijk museum voor schone kunsten Antwerpen
Koninklijk museum voor schone kunsten (Antwerpen 1984) 67-83
 
1984

E. Cohen

Jheronimus Bosch and Victor van Carben; the controversy between church and synagogue in some of Bosch's paintings
Studia Rosenthaliana 1 (januari 1984)
 
1985

Paul Vandenbroeck

Bubo Significans. Die Eule als Sinnbild von Schlechtigkeit und Torheit, vor allem in der niederländischen und deutschen Bilddarstellung und bei Jheronimus Bosch. I
Jaarboek van het Koninklijk museum voor schone kunsten Antwerpen.
Koninklijk museum voor schone kunsten (Antwerpen 1985) 19-135
 
1985

Redactie

Bosch, Jeroen
Encyclopedie van Noord-Brabant 1 (1985) 186
 
1987

Th.P. van Baaren

De rozenkrans in het werk van Jeroen Bosch
Hollands maandblad 2 (februari 1987) 32-34
 
1987

Th.P. van Baaren

De betekenis van de zwaan in het werk van Jeroen Bosch
Hollands maandblad 10 (oktober 1987) 38-41
 
1987

Paul Vandenbroeck

Jheronimus bosch' "Hooiwagen". Enkele bijkomende gegevens.
Jaarboek van het Koninklijk museum voor slchone kunsten Antwerpen 1987
Koninklijk museum voor schone kunsten (Antwerpen 1987) 107-142
 
1988

Elly, Bos-Visser

Jeroen Bosch
Lantaarnreeks. Deel 144
 
1988

Redactie

Jeroen Bosch 'thuis' en op ware grootte
De Stem (17 augustus 1988)
 
1988

Th.P. van Baaren

Jeroen Bosch. Katholiek of ketter
Nederlands theologisch tijdschrift (januari 1988) 42-59
 
1988

Th.P. van Baaren

Jeroen Bosch en de Onze-Lieve-Vrouwe-Broederschap
Hollands maandblad (1988) 28-31
 
1988

Wendy Ruppel

Salvation through imitation. The meaning of Bosch's "St. Jerome in the wilderness"
Simiolus 1/2 (1988) 4-12
 
1989

Bruno Blondé, Hans Vlieghe

The social status of Hieronymus Bosch
The Burlington magazine (1989) 699-700
 
1989

Jos Koldeweij

Bundel opstellen door drs. P. Gerlach OFM Cap. : Jheronimus Bosch
Brabantia 1 (januari 1989) 19-20
 
1990

Paul Vandenbroeck

Jeroen van Aken en 's-Hertogenbosch
In Buscoducis. Bijdragen (1990) 394-402
 
1990

P.M. Le Blanc

De beschilderde vleugels van het Oordeelspel. Mosmans' fabel over Jeroen Bosch
In Buscoducis. Bijdragen (1990) 411-414
 
1990

B. Blondé, H. Vlieghe

De sociale achtergrond van Jheronimus Bosch
Bijdragen tot de geschiedenis 73 (1990) 19-26
 
1998

G.C.M. van Dijck

Joos van Cleve en Jeroen Bosch in huize Vezelaer
De Brabantse Leeuw 47 (1998) 13-18
1999

Jos Koldeweij

Was Jeroen Bosch wat jaren voor Erasmus leerling van de Latijnse School te 's-Hertogenbosch?
Scolae de Buscho 1274-1999.
Histordia (Vlijmen 1999) I.3-I.12
 
1999

Wim Veekens

Het Rosmalens toponiem Aken en Jeroen van Aken alias Bosch
Rosmalla 3 (september 1999) 1-10
 
1999

Lauran Toorians

Jeroen van Rosmalen?
Brabant Cultureel 8 (oktober 1999) 17
 
1999

Paul van Dongen

De redactie richt zijn pijlen op ... Jheronimus Bosch van Aken
Uyt Den Bogaert 4 (1999) 14-18
 
2000

Redactie

Collectie Noordbrabants Museum verrijkt met werken uit de school van Jeroen Bosch
Bisdomblad 46 (november 2000) 12
 
2000

Ton Frenken

Over Jeroen Bosch (1)
Bossche Bladen 4 (2000) 114-117
2000

André van den Hul

Den Bosch blaast 'zijn' schilder nieuw leven in
Metro 5/4 (2000) 20
 
2001

Jan de Wit

Jheronimus
Reflex 1 (januari 2001) 4-6
 
2001

Redactie

Noordbrabants Museum herontdekt schilderij van Jeroen Bosch. Museumconservator overtuigd van authenticiteit van 'Het huis van Antonius'
Bisdomblad 3 (januari 2001) 16
 
2001

Aart Vos

Ingezonden: Jheronimus. Een rare bakker
Reflex 2 (februari 2001) 11
 
2001

Ton Frenken

Jheronimus Bosch' 'Schepping van de wereld' : Over de Tuin der Lusten (2)
Bossche Bladen 1 (2001) 4-8
2001

Redactie

2001. Jeroen Bosch-jaar
Rond Janus en Bet 1 (2001) 7-10
 
2001

Redactie

Drie maal Bosch
Brabant cultureel 6 (2001) 19
 
2001

Ton Frenken

Het Aards paradijs : Over de Tuin der Lusten (3)
Bossche Bladen 2 (2001) 39-42
2001

Lonneke van Eldijk

Jeroen Bosch. De schilder en zijn stad
Den Bosch zakelijk 4 (2001) 14-15
 
2001

Charles de Mooij

De wereld van Bosch. Tentoonstelling 15 september t/m 2 december 2001
Noordbrabants Museum nieuws 66 (2001) 8
 
2001

Eric de Bruyn

De vergeten beeldentaal van Jheronimus Bosch
Bossche Bladen 3 (2001) 84-85
2001

Aart Vos

Jeroen Bosch in Bossche woonhuizen
 
2001

Ton Frenken

Het middenpaneel : Over de Tuin der Lusten (4)
Bossche Bladen 3 (2001) 101-103
2001

Barbara Kruijsen

De Wereld van Bosch : Tentoonstelling in het Noordbrabants Museum
Bossche Bladen 3 (2001) 104-105
2001

Hans Bronkhorst

Jeroen Bosch-jaar bereikt hoogtepunt met grote expositie. Driekwart van zijn werk in Boijmans van Beuningen. Voorbereidingen 'De wereld van Bosch' in volle gang
Bisdomblad 37 (2001) 12-13
 
2001

C.J.H.M. Tax en A.C.M. Tax-Coolen

Jheronimus Bosch als vogelschilder
Bossche Bladen 3 (2001) 79-82
2001

Michel van de Laar en Marga Altena

Een meesterlijke kopie van een Bosch : Maestro Van de Laar schilderde Kruisdraging
Bossche Bladen 4 (2001) 111-113
2001

Ton Frenken

De hel of de duivelse, behekste wereld : Over de Tuin der Lusten (5)
Bossche Bladen 4 (2001) 125-128
2001

Hans Janssen

Gebruiksvoorwerpen met een boodschap : Een aspect van de beeldtaal van Jeroen Bosch (1)
Bossche Bladen 4 (2001) 139-143
2001

Ester Vink

Jeroen Bosch ruimtelijk beschouwd
Vrijwilligersbulletin (april 2001) 4-5
 
2001

Barbara Kruijsen

De Wereld van Bosch
Tentoonstelling 15 september t/m 2 december 2001
Noordbrabants Museum Nieuws 67 (2001) 1-5
 
2001

Hans Bronkhorst

Op de Bossche markt komen we de schilder Jeroen weer tegen
Bisdomblad 39 (2001) 16
 
2001

C.J.H.M. Tax en A.C.M. Tax-Koolen

Jheronimus Bosch als vogelschilder
Bossche Bladen 3 (2001) 79-82
2001

Gonnie Campschreur

Bosch, Jeroen
Zelfkrant 10 (2001) 11
 
2001

G.I. Zwanikken

Jeroen Bosch
De Ark 2 (2001) 13-19
 
2001

Ton Frenken

De aanbidding der Koningen
Bossche Bladen 4 (2001) 138
2001

Thijs Caspers

De vogels van Jeroen Bosch. Gesnavelde viezeriken i.p.v. gevleugelde vrienden. Schuttingtaal der Middeleeuwen
Brabants Landschap; informatie en achtergronden 133 (2001) 9-32
 
2002

Hans L. Janssen

Gebruiksvoorwerpen met een boodschap : Een aspect van de beeldtaal van Jeroen Bosch (2)
Bossche Bladen 1 (2002) 17-24
2002

Fritz Koreny, Ernst Pokorny

Hieronymus Bosch. Die Zeichnungen in Brüssel und Wien/The drawings In Brussels and Vienna
Delineavit et Sculpsit. Tijdschrift voor Nederlandse prent- en tekenkunst tot omstreeks 1885, 24 (2002) 3-41
 
2003

Jos Koldeweij

Bosch' Tuin der Lusten : Prachtboek van Hans Belting
Bossche Bladen 1 (2003) 3-8
2003

Jan van Laarhoven

Het Noordbrabants Museum en de wereld van Bosch : Elf verhalende navolgers
Bossche Bladen 2 (2003) 40-41
2003

Jan Brouwers

Bosch is helemaal terug in Den Bosch : Twee initiatieven belichten de schilder en zijn tijd
Noordbrabants Historisch Nieuwsblad 1 (april 2003) 3-4
 
2003

G.C.M. van Dijck

Priesterkinderen rondom Jheronimus Bosch
De Brabantse Leeuw 52 (2003) 134-142
2003

M.A.M.E. Gielis

Jheronimus Bosch, de natuur van de mens en de hoofdzonden
Noordbrabants Historisch Jaarboek (2003) 93-117
 
2005

Ed Hoffman

Een echte 'Jheronimus Bosch'? : Tien aandachtspunten
Bossche Bladen 3 (2005) 90-96
2005

Paul Huys Janssen

Jeroen Bosch en de familie Scheyfve : Portretten geïdentificeerd
Bossche Bladen 4 (2005) 131-133
2005

Dr. G.C.M. van Dijck

Jheronimus Bosch van moederszijde : Een lastige puzzel
De Brabantse Leeuw 54 (2005) 44-
 
2006

Paul Huys Janssen

De tekening 'Het veld heeft ogen, het woud heeft oren' van Jeroen Bosch
Bossche Bladen 1 (2006) 30-32
 
2007

Willeke van de Steeg

De Bronnen van Bosch : Tweede internationaal congres
Bossche Bladen 1 (2007) 7-8
2008

Ed Hoffman

Raadsels rond werk Jheronimus Bosch : Het altaar van de Lieve Vrouwebroederschap
Bossche Bladen 1 (2008) 26-31
2008

Eric De Bruyn

De ziener en het bekekene
Bossche Bladen 3 (2008) 116-117
 
2009

Jos Koldeweij

Het 'Receuil d'Arras'
Bossche Bladen 1 (2009) 21-24
 
2009

Ed Hoffman

Het Atelier van Jheronimus Bosch
KringNieuws 4 (juli 2009) 4-6
 
2011

Nik de Vries

Researchproject Bosch
KringNieuws 1 (2011) 6
 
2011

Ed Hoffman

Jheronimus Bosch en de Ars Moriendi : Hoe te sterven in de Late Middeleeuwen
Bossche Bladen 2 (2011) 54-57
 
2011

Ronald Glaudemans

De ark van Noach onderzocht : Infrarood maakt Jeroen Bosch zichtbaar
Bossche Bladen 3 (2011) 96-97
 
2012

Nik de Vries

Bosch en de Moderne Devotie
KringNieuws 1 (2012) 19-20
 
2012

Nik de Vries

Dichterbij Jeroen
KringNieuws 1 (2012) 24-25
 
2012

Ed Hoffman

Jheronimus Bosch : De Kruisdraging
Bossche Bladen 2 (2012) 68-69
 
2012

Ed Hoffman

The Land of Unlikeness : Een raadselachtig drieluik?
Bossche Bladen 3 (2012) 100-102
 
2012

Mathijs Ilsink

Wat is een Bosch? : Vergelijkingen op microscopisch niveau
Bossche Bladen 4 (2012) 114-121
 
 
Literatuur en bronnenpublicaties

G.C.M. van Dijck, De Bossche Optimaten (1973) 2, 67, 119, 126, 127, 135, 139-143, 150, 180, 186, 201, 201n, 237, 243, 253n, 392, 398, 408, 451

Lucas G.C.M. van Dijck, Van vroomheid naar vriendschap (2012) 127

Lucas G.C.M. van Dijck, 'Hoe heette onze schilder?' in: Bossche Kringen 4 (2016) 26-27

H.F.J.M. van den Eerenbeemt, Geschiedenis van Noord-Brabant (1996-1997) II. 298

T. Frenken, 'Jeroen Bosch en zijn duistere kunst' in: Ons Erfdeel X (1966'67) 3. 56-68

R.H. Fuchs, 'De uitzonderlijke Jeroen Bosch' in: Brabantia XV (1966) 233-236

P. Gerlach, 'De bronnen voor het leven en werk van Jeroen Bosch' Brabantia XVI (1967) 58-65, 95-104

P. Gerlach, 'Jeroen Bosch. Ter gelegenheid van de 450ste gedenkdag van zijn sterven' in: Brabantia XV (1966) 208-209

Jord Hanus, Tussen stad en eigen gewin (2007) 54

Nel van der Heijden Rogier, Slager : Acht Bossche kunstenaars en een museum (2015) 33, 157, 179, 257

F.L. Jansen, Kledinghandel in transitie LXXXVIII (1991) 398

G.C.A. Juten, 'Jeronimus Bosch' in: Taxandria (1933) 310

A.M. Koldeweij, In Buscoducis (1990) 10, 14, 17, 18, 19, 23, 29, 32, 53, 100, 209, 221, 237, 239, 240, 241, 242, 244, 246, 248, 249, 250, 252, 253, 255, 256, 257, 258, 260, 261, 263, 264, 265, 266, 268; Bijdragen: 361, 362, 364, 367, 369, 370, 375, 384, 388, 393, 394, 395, 396, 398, 399, 400, 401, 402, 410, 411, 414, 439, 441, 459, 482, 483, 485, 486, 512, 514, 518, 541

Charles de Mooij en Paul Kokke, De Muze als Motor : Beeldende kunst en de ontwikkeling van het moderne Brabant, 1796-1940 (1996) 76, 78

M.A. Nauwelaerts, Latijnse school en onderwijs te 's-Hertogenbosch tot 1629 XXX (1974) 312

Jan van Oudheusden, Geschiedenis van Brabant van het hertogdom tot heden (2004) 267, 269, 280, 282, 313

Jan van Oudheusden en Harry Tummers, De grafzerken van de Sint-Jan te 's-Hertogenbosch (2010) I. 84n

C. Peeters, De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1985) 39, 40, 153, 256, 269, 311, 319, 335, 336, 339, 367

C.J.F. van Schooten en W.C.M. Wüstefeld, Goddelijk geschilderd : Honderd meesterwerken van Museum Catharijnenconvent (2003) 122-123, 214

M.H.M. Spierings, Het Schepenprotocol van 's-Hertogenbosch 1367-1400 LIX (1984) 10, 10n

Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1931) 190

Aart Vos, 's-Hertogenbosch : De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990 (1997) 20-22, 260, 397, 415

Aart Vos, Burgers, broeders en bazen (2007) 75, 171

Chris Will, Noordbrabants Museum Bezoekersgids (1987) 26, 27, 31, 76, 77

n: vermelding in een voetnoot