afb. Jac. Biemans, ca 1820

August von Bonstetten

Bern 16 februari 1796 - Landgoed Sinneringen 15 mei 1879

 
Dagboek

Een Zwitsers soldaat tekent 's-Hertogenbosch

door Jac. Biemans

2
3
4
6
7
Noten
1.De dagboeken die August von Bonstetten in de periode 1815-1878 bijhield berusten in de Burgerbibliothek te Bern (Zw.). Voor de inzage hierin en verdere inlichtingen en hulp dank ik de medewerkers van de bibliotheek, in het bijzonder de dames D. Wittwer-Hesse en A. Hüssy. Voor de transcriptie van fragmenten uit de dagboeken is gebruik gemaakt van een typoscript dat mij vriendelijkerwijs ter hand werd gesteld door de heer U. von Bonstetten te Bern en van het boek van Nicole Clerc, August von Bonstetten 1796-1879. Aus dem Alltag eines Schweizer Malers (Bern 2001). Een onderzoek naar de uitgave van de dagboeken uit de Nederlandse periode van August von Bonstetten wordt door de auteur dezes voorbereid.
2.De tekeningen van Von Bonstetten werden door de auteur ontdekt in het kader van de beeldredactie van het boek van J. van Oudheusden, De Loet's-Hertogenbosch. 650 jaar stedelijke geschiedenis (Zwolle/'s-Hertogenbosch 2008). Bij de speurtocht naar de diverse tekeningen en dagboeken waren de heer L. de Gruijter te Poppel (B.), de heer F. van de Ven te Berlicum, directie en medewerkers van Museum Slager te 's-Hertogenbosch, de heer J.U. de Bonstetten te Buenos Aires, mevrouw N. Clerc te Parijs/Le Levron/Nice en de heer U. von Bonstetten te Bern, alsmede de medewerkers van de Burgerbibliothek en het Kunstmuseum te Bern van onschatbare betekenis. Het onderzoek werd dankzij het enthousiasme van de heer en mevrouw Van der Ven-Blonk mogelijk gemaakt door de Stichting Huizinghe De Loet te 's-Hertogenbosch.
3.Deze en de hiernavolgende gegevens zijn, tenzij anders vermeld, in hoofdzaak ontleend aan het boek van N. Clerc (zie noot 1) en de website.
4.Stadsarchief 's-Hertogenbosch, Collectie DTB, nr. 200, p. 130.
5.Zie onder meer: H. Ringoir, 'De Zwitserse Regimenten in Koninklijke Nederlandse dienst (1814-1829)', in: Armentaria. Tijdschrift van de Stichting Vrienden van het Legermuseum XI (1976), 67-69 en H. Amersfoort, Koning en Kanton. De Nederlandse staat en het einde van de Zwitserse krijgsdienst hier te lande 1814-1829 ('s-Gravenhage 1988), passim en C.J. Gudde, Vier eeuwen geschiedenis van het garnizoen 's-Hertogenbosch ('s-Hertogenbosch z.j. (1958)) pp. 216-217, 328.
6.Von Jenner heette officieel Von Jenner von Schwarzenburg en volgde Ludwig von Kirchberger (1775-1815) als commandant van het Regiment Zwitsers No. 29 op. Kirchberger had zich op 12 maart 1815 in zijn huurkamer te 's-Hertogenbosch uit 'zware melancholie' het leven benomen. Zie Amersfoort, p. 133.
7.Stadsarchief 's-Hertogenbosch, Collectie Kranten.
Bossche Bladen 1 (2009) 2-7
 
Artikelen
2009

Jac. Biemans

August von Bonstetten
Bossche Bladen 1 (2009) 2-7
 
2009

Wim Hagemans

Nieuwe gezichten oud Den Bosch: 'Ja, écht súper!'
Brabants Dagblad dinsdag 6 mei 2008 | 26
 
2009

Wim Hagemans

Poederoyen, de stadskas en 'De Loet'
Brabants Dagblad dinsdag 10 juni 2008
 
2010

Jac. Biemans

August von Bonstetten (1796-1879) : Een Zwitsers soldaat tekent Brabant
in: In Brabant 5 (2010) 46-58
2012

Erwtenman

Hoe Zwitser de stad bezag
Brabants Dagblad woensdag 22 augustus 2012 | 28
 
2016

Dagboeken van ‘groot en goed kind’

De Zwitser August von Bonstetten diende tussen 1815 en 1824 als huurling in Den Bosch. Hij verafschuwde de stad.
Mieske van Eck | Brabants Dagblad zaterdag 27 februari 2016 | 4-5
 
2016

Jac. Biemans

Onbehouwen smaak Bosschenaren
De Boschloog (2016) 59
 
2016

Nik de Vries

August van Bonstetten
Bossche Kringen 3 (2016) 62-63
 
 
Boeken
2016

Jac. Biemans

August van Bonstetten : Een Zwitsers militair schets 's-Hertogenbosch 1815-1824
Uitgeverij Vantilt | Nijmegen 2016 | ISBN 94-6004-245-4
 
Afbeeldingen

1816

-

1816

1817