afb. L. Stollenwerk

Petrus Josephus van Berckel

's-Hertogenbosch 16 juni 1741 - 's-Hertogenbosch 20 mei 1817

Dokter P.J. van Berckel was de jongere broer van Theodoor Victor van Berckel. Hij is tweemaal gehuwd geweest. Het eerste huwelijk (1767) was met een rijke weduwe, Maria Catharina Aangevaren. Zij overleed vůůr 1775. Na haar overlijden erfde P.J. van Berckel Kasteel Spreeuwenburg te Vught. Het landgoed verkoopt hij in 1783. Het tweede huwelijk was met Cornelia Maria van Ceulen (zij overlijdt volgens de familiestamboom op 9 oktober 1800).
Naast arts (Medicinae Doctor) bekleedde hij allerlei functies binnen het stadsbestuur. Vanaf 1768 komen we hem tegen als komzegelaar.1 Later bekleedde hij functies als politierentmeester en tijdens de periode van Bataafs Brabant in 1796 zien we hem als gemeenteraadslid.2 Tijdens het bewind van koning Lodewijk Napoleon schopte hij het tot schepen en president-schepen. Aangezien 's-Hertogenbosch in die jaren (nog) niet werkte met het systeem van burgemeester en wethouders, zou je een president-schepen het equivalent van burgemeester kunnen noemen. Het verschil zat er in dat het een roulerend ambt was. In de tijd van Van Berckel werd er om de drie maanden gestemd welke schepen de nieuwe president zou worden.
Op 7 januari 1807 eindigde de termijn van P. J. van Berckel als president-schepen en hij werd opgevolgd door Waltherus Johannes Heeren. Van Berckel werd vice-president.3 Op 1 april 1807 wordt de benoeming van beide heren met drie maanden verlengd.4 Vanaf 1 juli 1807 is Dr. Van Berckel weer president-schepen (en W.J. Heeren vice-president).5 Dat blijft zo in de volgende periode vanaf 7 oktober 1807 tot 7 januari 1808, waarna het ambt weer rouleert en W.J. Heeren president-schepen wordt. Het stadsbestuur, oude vorm, werd op 30 januari 1808 ontbonden, waarbij P.J. van Berckel tot burgemeester van ’s-Hertogenbosch werd benoemd (bij koninklijk decreet, Lodewijk Napoleon).6 Er vonden echter nog twee vergaderingen plaats onder voorzitterschap van president-schepen W.J. Heeren, namelijk op 31 januari en 1 februari 1808. Vanaf 2 februari 1808 is het nieuwe stadsbestuur een feit en is P.J. van Berckel de eerste burgemeester van 's-Hertogenbosch.7
P.J. van Berckel heeft vanaf 1 juli 1807 - met onderbreking van 7 januari 1808 t/m 2 februari 1808 - aan het hoofd van de stad gestaan. Hij bleef burgemeester tot juli 1810.
Noten
1.Resolutieboek stadsbestuur 's-Hertogenbosch, OSA 389, 1768-04-01 folio 125v en 126r
2.Resolutieboek, OSA 752, 1796-04-02 folio 208r
3.Resolutieboek, OSA 774, januari - juni 1807 folio 1v
4.Resolutieboek, OSA 774, januari - juni 1807 folio 173v
5.Resolutieboek juli 1807 - 1 februari 1808, folio 1rv
6.Resolutieboek 27 januari 1808, folio 47rv, 50 t/m 52
Nb. de nummering begint hier pas vanaf 1808
7.Resolutieboek 3 februari - 28 juni 1808, folio 1r
Lei Lennaerts (2013)
 
Genealogie
 
Mommers

Berckel, dr Petrus Josephus van

R.K.

329
330
A.R.M. Mommers, Brabant van generaliteitsland tot gewest II (1953) 329-330
 
Wapenboek II

Wapenboek II der zeereerwaarden Heeren Broeders der Illustre Lieve Vrouwe Broederschap

2v
Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)
 
Artikelen
1953

A.R.M. Mommers

Berckel, dr Petrus Josephus van
Brabant van Generaliteitsland tot Gewest II (1953) 329-330
 
1995

Jan Walravens

Bossche burgemeesters in perspectief 1850-1970
's-Hertogenbosch 4 (1995) 115-128
 
Literatuur en bronnenpublicaties

Maarten Duijvendak, Rooms, rijk of regentesk (1990) 7, 8, 51, 95, t5.2, t5.4, t10.1

H.F.J.M. van den Eerenbeemt, 's-Hertogenbosch in de Bataafse en Franse tijd (1955) 153, 189, 206

A.F.J. van Kempen, Gouvernement tussen Kroon en Statenfacties LXXVI (1988) 95

A.R.M. Mommers, Brabant van generaliteitsland tot gewest (1953) 329-330

Noordbrabants Historisch Jaarboek 13 (1996) 71

Maarten Prak, Republikeinse veelheid, democratisch enkelvoud (1999) 170, 229, 260, 307, 309

A.F.O. van Sasse van Ysselt, De voorname huizen en gebouwen van 's-Hertogenbosch (1910) II. 34, 321; III. 414

Aart Vos, 's-Hertogenbosch : De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990 (1997) 220

R.A. van Zuijlen, Naamlijst en wapenkaart der leden van de regering de pensionarissen, griffiers en secretarissen van 's Hertogenbosch (1863) XXVIII, XXX

n: vermelding in een voetnoot