De Gaffel

Markt 1

 
Bouwhistorie

'De Gaffel' (1564)

Markt 1 links

334
Literatuur
BP R 1357; CB 1520 f 41; CB 1573 f 44v; HT 1553 f 9; M 238; SR B 16 1506/'7; SR B 35 1528/'29; SR B 37 1530/'31; SR B 51 1544/'45; SR B 56 1549/'50; SR B 66 1559/'60; SR B 77 1570/'71; Treling 1993; vSvY III, 449-454.
A. van Drunen, 's-Hertogenbosch van straet tot stroom (Zwolle - Zeist 2006) 334
 
Sasse van Ysselt

De Gaffel

449
450
451
452
453
454
Noten
1.Stadsrekening van St. Remys 1523-1524.
2.Met deze „kamer" werd door Van Heurn blijkbaar bedoeld de bovenverdieping der Gaffel.
3.In de Stadsrekeningen van R.A. van Zuylen I p. 574 komt hierover het volgende voor: 1541. Item betaelt den soen van Vlam, den maelder, van der wapenen metten gulden vlies des Heeren van Bueren opter Gaffelen in de scijff te setten 6 stuv. Bedoelde wapenborden bevinden zich thans in het gemeentelijk museum. De Schr.
4.Dit deed ook Jhr. mr. J.B. Verheyen in zijne Bijdrage tot de geschiedenis der voormalige schutterijen te 's Bosch p. 26 en vlgd. Volgens J. Dircks Revue de la numismatique Belge 1866 t. 4 4e serie werd te Amsterdam een bord bewaard, voorstellende Brabantsche boeren, die met gaffels gewapend waren.
5.Van Vladeracken n.l.
6.R.A. van Zuylen t.a.p. II p. 806.
7.Reg. n° 340 f. 505.
8.Johan van Bree had ook nog tot vrouw Aleid, dochter van Goyart Danielszn van Vlierden; het blijkt niet, dat zij hem kinderen schonk.
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch III (1910) 449-454
 
Artikelen
1968

J.P.W.A. Smit

De Zonneschijf en haar Amulet, een geschiedenis der Gaffelbroeders van 's-Hertogenbosch
De Brabantse Leeuw 9-10 (1968) 129-154
 
 
Stadsrekeningen
1514 Het daarstellen van eene Gaffel- of Teerkamer naast het stadhuis.
De plaats voor de pui van het stadhuis aan een prenter en boekverkooper, ieder voor de helft, tot uitstalling en verkoop, verhuurd.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1514-1515. Deel 1, blz 292-293
 
1516 Kapittel 28.
Het Gaffelhuis of de Gaffelkamer vergaderplaats van de Gedeputeerden uit de vier kwartieren der meijerij.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1516-1517. Deel 1, blz 330
 
1517 Kapittel 9.
De Gaffelkamer naast het stadhuis tot een wijnhuis voor de Heeren ingerigt.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1517-1518. Deel 1, blz 334
 
1519 Kapittel 69.
Gelagen op de Gaffelkamer aan de Heeren van Zevenbergen en van Batenburg.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1519-1520. Deel 1, blz 344
 
1529 Kapittel 96.
De Gaffelkamer of het Teerhuis naast het stadhuis, thans de linkervleugel van dat stadhuis, gebouwd en ingerigt.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1529-1530. Deel 1, blz 463
 
1530 Kapittel 9.
De Gaffel- of Teerkamer.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1530-1531. Deel 1, blz 469
 
1544 Kapittel 22.
• Stadswapen voor het Gaffelhuis.
• Snijwerk aan de luif voor het Gaffelhuis.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1544-1545. Deel 1, blz 625
 
1579 Kapittel 7.
Aan getrouwe der Stad en hen die het meest bijdroegen in het behalen der overwinning op 1 Julij 1579, wordt den 1 Julij 1580, een feest in de gaffel gegeven.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1579-1580. Deel 2, blz 996
 
1580 De beeldsnijder Cornelis boogers, snijdt twee nooten onder de balken op de gaffelkamer en neemt de noot weg met het gesneden wapen van den Prins, die onder de Vuchterpoort geplaatst was.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1580-1581. Deel 2, blz 1013
 
 
Literatuur en bronnenpublicaties

J.A.M. Hoekx e.a., Vruchten van de goede en de slechte boom : Heyman Voicht van Oudheusden over de godsdiensttwisten in zijn stad 's-Hertogenbosch en in Breda (1577-1581) (2008) 20, 21, 137, 152, 163, 168, 178, 179, 181

Aart Vos, 's-Hertogenbosch : De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990 (1997) 100

n: vermelding in een voetnoot