afb. 2008

Bokhoven

Engelen

Het aan de Maas gelegen dijkdorp Bokhoven vormde van de middeleeuwen tot aan de Franse tijd een eigen heerlijkheid als een leen van het prinsbisdom Luik. Op kerkelijk gebied werd in 1369 de parochie Bokhoven afgescheiden van Hedikhuizen. Op de hoger gelegen oeverwal langs de rivier concentreerde zich de kern van het dorp met de kerk, het kasteel en het gerechtshuis ('dinghuis'). Het kasteel werd in 1672 grotendeels door de Fransen verwoest. Vanaf de Maas liep er een haven met laad- en losplaats landinwaarts richting het huidige Driekoningenplein. In 1878 werd een tweede haven aangelegd nabij herberg 't Veerhuis. Niet lang na 1920 werd de oude haven gedempt.
De meeste inwoners woonden in boerderijen en hielden zich met landbouw (vooral hooibouw) bezig, enkelen waren schipper of hadden kleine bedrijfjes.
Bokhoven, dat in 1922 werd samengevoegd met de gemeente Engelen, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd. De geëvacueerde inwoners troffen na terugkomst in mei 1945 een vrijwel volledig verwoest dorp aan. Bij de wederopbouw werd de oorspronkelijke structuur van het dorp gehandhaafd. Bokhoven is sindsdien slechts bescheiden uitgebreid en kent geen grootschalige nieuwbouwlocaties, alleen werden hier en daar wat lege plekken opgevuld. Daardoor heeft het dorp zijn kleinschalige en enigszins agrarische karakter behouden.
Stadsarchief 's-Hertogenbosch
 
Encyclopedie van Noord-Brabant

Bokhoven

bron: Anton van Oirschot: Middeleeuwse kastelen in Noord-Brabant, 1981; P.G. Bins: Toeristengids, 1965

177
Encyclopedie van Noord-Brabant 1 (1985) 177
 
Open Monumentendag
51
Magazine Open Monumentendag (2010) 51
 
Artikelen
1960

A.J.L. van Bokhoven

Enkele Kasteleins van de Vrije Heerlijkheid Bokhoven
De Brabantse Leeuw (1960) 69-74, 84-89
 
1975

A.J.L. van Bokhoven

Is een Van Arkel in het bezit van Bokhoven geweest?
De Brabantse Leeuw (1975) 1-10
 
1977

G.M. van der Velden

Johannes de Beijer, pastoor van Bokhoven van c. 1392 tot 1417
in: van gansen trou 8 (1977) 126-128
 
1978

G.M. van der Velden

De benoeming van Wichman van Harderwijk tot pastoor van Bokhoven
in: van gansen trou 6 (1978) 90-92
 
1984

G.M. van der Velden O.Pream.

Een wandeling door Bokhoven
Bossche Bouwstenen VII (1984) 41-54
 
1992

drs Paul van Dun

Snuffelen bij een baron : De boedelinventaris uit 1624 van Engelbert I van Immerseel, baron van Bokhoven
Bossche Bladen 0 (1992) 7-16
1987

Wim Hagemans

Zwarte dag voor Bokhoven
Ramp met marktschuit in 1837: 15 mensen verdronken
Brabants Dagblad zaterdag 14 november 1987
 
1997

Ton Kappelhof e.a.

Monumenten in Nederland. Noord-Brabant
Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle 1997
2004

Jac.J. Luyckx

Interview : Pastoor Xavier van der Spank : 'Bokhoven is iets aparts'
Bossche Bladen 2 (2004) 50-52
2004

Paul van Dun

Boekbespreking : Bijzonder Bokhoven
Bossche Bladen 4 (2004) 134
2010

Wim Hagemans

Pastoor trekt voorgoed de klompen aan
Brabants Dagblad zaterdag 31 juli 2010
 
 
Boeken
1992

drs Paul van Dun

Inventaris van het archief van het dorpsbestuur en de schepenbank van Bokhoven 1555 - 1821
Stadsarchief 's-Hertogenbosch | 's-Hertogenbosch 1992 | ISBN 90-7402-804-7
 
1993

Redactie

Engelen en Bokhoven in grootmoeders tijd
Europese Bibliotheek | Zaltbommel 1993 | ISBN 90-2885-547-5
 
1989

Peter-Jan van der Heijden & dr. Kees van den Oord

Sint-Cornelius in Bokhoven : 150 jaar bedevaart, 1839-1989
Bokhoven augustus 1989
 
 
Raadsbesluiten
2005

Afbeelding dorpswapens

Het college besluit de afbeeldingen van de dorpswapens een plaats te geven in het Bestuurscentrum of het Stadhuis. Het college heeft van de dorpswapens van Rosmalen, Empel en Meerwijk, Engelen en Bokhoven door de heer Anton Schupp uit 's-Hertogenbosch een schilderij (gouache) laten maken. Hij heeft zich gebaseerd op de destijds bij Koninklijk Besluit vastgestelde wapens van de voormalige gemeenten.
Voor Rosmalen heeft hij zich gebaseerd op de tekening die ten grondslag lag aan het raadsbesluit tot het vaststellen van dorpswapens.
B&W Besluitenlijst 14 juni 2005
 
 
Literatuur en bronnenpublicaties

J. van der Hammen Nicz., 'Inventaris van het oud-archief van de heerlijkheid Bokhoven' in: Taxandria (1927) 70-91, 169-178, 273-285

F.P.M. Jespers, "Het loflyk werk der Engelen" LXXVIII (1988) 18, 22, 25, 47n, 49, 56, 58n, 81, 88

Charles de Mooij en Aart Vos, 's-Hertogenbosch binnenskamers (1999) 73

A.F.J. van Kempen, Gouvernement tussen Kroon en Statenfacties LXXVI (1988) 29, 337, 370

M.A. Nauwelaerts, Latijnse school en onderwijs te 's-Hertogenbosch tot 1629 XXX (1974) 188

Noordbrabants Historisch Jaarboek 33 (2016) 48, 81

Jan van Oudheusden, Geschiedenis van Brabant van het hertogdom tot heden (2004) 272, 452, 527

L.P.L. Pirenne, 's-Hertogenbosch tussen Atrecht en Utrecht (1959) 223, 237, 240

M.H.M. Spierings, Het Schepenprotocol van 's-Hertogenbosch 1367-1400 LIX (1984) 55n

J.W. des Tombe, 'De heerlijkheid Bokhoven en de abdij Berne' in: Taxandria (1912) 152-159

G.M. van der Velden, De kosterij van Bokhoven 1369-1969 XXXVI (1976)

G.M. van der Velden, Het patronaatsrecht over Bokhoven XLIII (1978)

Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1931) 103-104

Aart Vos, 's-Hertogenbosch : De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990 (1997) 33, 40, 296, 297, 376

n: vermelding in een voetnoot