afb. 2008

Empel

algemeen

Na de bevrijding van 's-Hertogenbosch in oktober 1944 bleef het poldergebied tussen stad en Maas tot de capitulatie nog oorlogsgebied. Duitse beschietingen brachten grote schade aan en verwoestten onder meer het langs de Maasdijk gelegen Empel. Alle bewoners moesten noodgedwongen evacueren. Na hun terugkeer in mei 1945 bleek dat een nagenoeg volledige wederopbouw van het dorp noodzakelijk was. Empel kreeg echter een aparte wederopbouwlocatie, bij de oude buurtschap 't Slot.
Het nieuwe dorp kreeg een peervormige omtrek door inpassing tussen twee bestaande waterlopen. Uitgangspunt was verder de nieuwe provinciale weg van Den Bosch naar de Maasdorpen (Burgemeesters Godschalxstraat). Bij de kruising met de eveneens nog aan te leggen weg naar Rosmalen kwam een centraal plein, de Brink, met de RK kerk en het raadhuis als voornaamste gebouwen. Er was rekening gehouden met de bouw van 150 woningen. Op 19 oktober 1946 kon door burgemeester Kempenaars de vlag in de top van de eerste huizen en ging de spade de grond in voor de volgende acht. Rond 1960 was het nieuwe dorp opgebouwd. Een van de laatste projecten was het gemeentehuis aan de Brink. Na de annexatie door 's-Hertogenbosch in 1971 kreeg ook Empel enkele kleine uitbreidingen, aan de west- en noordzijde. In het begin van deze eeuw verdubbelde het aantal inwoners met de bouw van woningen die als een schil rond het dorp kwamen te liggen.
Stadsarchief 's-Hertogenbosch
 
Encyclopedie van Noord-Brabant

Empel

bron: Witkamp's Aardr. Wb., 1890; P.G. Bins: Toeristengids 1965; J. Sinninghe.

376
Encyclopedie van Noord-Brabant 1 (1985) 376-377
 
Herwijnen

Het huizenkohier van Empel uit 1748

door Th.P.J. van Herwijnen

119
120
Noten
1.Empel R 39 ongef. d.d. 15-7-1748, gemeente-archief 's-Hertogenbosch
Genealogisch tijdschrift voor Oost-Brabant 2 (1987) 119-120
 
Artikelen
1980

Jos van der Vaart

De villa Empel
Boschboom Bladeren 25 (1980) 5-25
 
1984

L.A.M. de Bekker

Empel, in strijd tegen het water
Bossche Bouwstenen VII (1984) 57-83
 
1990

Harry Boekwijt

Cultuurhistorische inventarisatie 's-Hertogenbosch 3 : Empel Slot
Gemeente 's-Hertogenbosch 1990
 
1997

Wim Hagemans

Uitbreidingsgebied Rosmalen-Noord en Empel archeologisch zeer waardevol : Polder vol sporen ijzertijd en Romeinse tijd
Brabants Dagblad vrijdag 21 november 1997 (tekening)
 
1997

Ton Kappelhof e.a.

Monumenten in Nederland. Noord-Brabant
Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle 1997
2008

Wim Hagemans

Empel was leeg in 1832
Brabants Dagblad vrijdag 16 mei 2008 (kaart)
 
2009

Joost van Putten

Plan voor Wikveld II in Empel
Brabants Dagblad dinsdag 23 juni 2009
 
2014

Zware dobber in Empel

Het parochiebestuur slaagt er op geen enkele wijze in om Empel te overtuigen van het kerkenplan voor groot Den Bosch.
Paul Roovers | Brabants Dagblad vrijdag 21 maart 2014 | 25
 
2015

Op zoek naar Romeinse munten

Ruim 5.000 mensen beleefden gisteren de historische dag in Empel. Ook 'Het wonder van Empel' werd door een Spaans legioentje uit de 16e eeuw nagespeeld.
Peter de Bruijn | Brabants Dagblad maandag 31 augustus 2015 | 12-13
 
2015

Dankbaarheid voor wonder

Een beeltenis van Maria redde de Spanjaarden in 1585 bij Empel van de Hollandse Staatse troepen. Dat wordt nog altijd herdacht.
Peter de Bruijn | Brabants Dagblad maandag 7 december 2015 | 1
 
2016

Rianneke Mees

Empel 1200 zorgde voor nieuw elan
Brabants Dagblad donderdag 9 juni 2016 | Regio 6
 
2016

‘Plein Empel moet anders’

Als het aan de inwoners van Empel ligt, gaat het dorpsplein weer op de schop.
Angela van den Dungen | Brabants Dagblad maandag 3 oktober 2016 | Regio 17
 
2017

Exempel droomt van Perron 4 in dorp

De gemeente Den Bosch onderzoekt de mogelijkheden van het terrein aan de Pottenbakker in Empel.
Peter de Bruijn | Brabants Dagblad woensdag 17 mei 2017 | Regio 3
 
 
Raadsbesluiten
2005

Afbeelding dorpswapens

Het college besluit de afbeeldingen van de dorpswapens een plaats te geven in het Bestuurscentrum of het Stadhuis. Het college heeft van de dorpswapens van Rosmalen, Empel en Meerwijk, Engelen en Bokhoven door de heer Anton Schupp uit 's-Hertogenbosch een schilderij (gouache) laten maken. Hij heeft zich gebaseerd op de destijds bij Koninklijk Besluit vastgestelde wapens van de voormalige gemeenten.
Voor Rosmalen heeft hij zich gebaseerd op de tekening die ten grondslag lag aan het raadsbesluit tot het vaststellen van dorpswapens.
B&W Besluitenlijst 14 juni 2005
 
2009

Kunstwerk Empel

In het kader van het Keramisch Spoor komt in elke wijk een kunstwerk van keramiek in de openbare ruimte. Het college stemt in met het ontwerp van het kunstwerk van Paul van Osch en gaat akkoord met het plaatsen van dit kunstobject op het terrein aan de Kasteeldreef in Empel.
B&W besluitenlijst 29 september 2009
 
 
Afbeeldingen

Onbekend

23 april 1994
   
 
Literatuur en bronnenpublicaties

C.J. Gudde, 's-Hertogenbosch geschiedenis van vesting en forten (1974) 13, 33, 35, 60, 61, 73, 80, 82, 83, 84, 99, 101, 103, 105, 130, 147, 170, 172, 180, 197, 209, 217

L. van de Meerendonk, Het klooster op de Eikendonk te Den Dungen II (1964) 66

Charles de Mooij, Eindelyk uit d'Onderdrukking (1988) 63

Noordbrabants Historisch Jaarboek 33 (2016) 48

L.P.L. Pirenne, 's-Hertogenbosch tussen Atrecht en Utrecht (1959) 121, 123, 268

M.H.M. Spierings, Het Schepenprotocol van 's-Hertogenbosch 1367-1400 LIX (1984) 151, 169n, tabel 2, 3, 5, 6

G.M. van der Velden, Het patronaatsrecht over Bokhoven XLIII (1978) 88, 195

Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1931) 103-105

Aart Vos, 's-Hertogenbosch : De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990 (1997) 295-297, 299, 308, 317, 376

n: vermelding in een voetnoot