afb. Onbekend

Gemaal Caners, 1933-1979

Gewande, Krommenhoek 12a

Het gemaal Caners werd in 1933 gebouwd en is tot 1979 in bedrijf geweest. Het had de taak de binnendijkse polders te bemalen, dit betekent het overtollige water uit de polders te pompen. Vanaf 1979 heeft het moderne gemaal Gewande deze belangrijke waterbeheerfunctie overgenomen. Het oude gemaal Caners fungeert nu als expositieruimte en is in 2001 op de monumentenlijst geplaatst.
Bossche Omroep zondag 28 september 2008
 
Cultuurhistorische inventarisatie

Gemaal Caners

door Bram Steketee

89
90
Waterstaatkundige werken in 's-Hertogenbosch (Utrecht 2000) 89-90
 
Rijksmonument

Gemaal Caners

Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 
Artikelen
2000

Bram Steketee

Gemaal Caners
Waterstaatkundige werken in 's-Hertogenbosch (2000) 89-90
 
2011

Gemaal Caners na bijna 80 jaar weer op z'n fraaist

Het museumgemaal Caners in Gewande staat er prachtig bij na een flinke renovatie. Zondag gaat het weer open voor publiek.
Ron Magnée | Brabants Dagblad vrijdag 22 april 2011
 
 
Open Monumentendag
2003

Gemaal Caners

bij Krommenhoek 13, Gewande

Dit onlangs als Rijksmonument beschermde gemaalgebouw is opgetrokken in metselwerk en gedekt met een zadeldak. Het ingangsportaal bestaat overwegend uit glas dat gevat is in kleine stalen roederamen. Overigens zijn in het gebouw vierruitsramen met luiken aangebracht. De huidige indeling bestaat uit een motorruimte, een voorlichtingszaaltje en een keuken. In de motorruimte staan een elektromotor en een dieselmotor opgesteld, die elk een open schroefpomp met een capaciteit van resp. 400 m3/min en 200 m3/min aandrijven. De combinatie van elektro- en dieselmotor, die onafhankelijk van elkaar kunnen functioneren, is bewust gekozen om de bedrijfszekerheid te verhogen. de dieselmotor is oorspronkelijk afkomstig van het gemaal aan de Dieskant te Orthen. Dit gemaal dat bij de bevrijding in 1944 zwaar is beschadigd, is in 1953 ontmanteld, waarbij de uit 1933 daterende dieselmotor is overgebracht naar het gemaal Caners. Tot de buitengebruikstelling van het gemaal in 1979 is de motor operationeel geweest en ook nu nog kan hij ten behoeve van demonstraties weer in werking worden gesteld. De dieselmotor is een horizontale tweecylinder van het fabrikaat Thomassen. De oorspronkelijke elektromotor van EMF Dordt uit 1933 is al geruime tijd buiten gebruik. De beide uitstroomopeningen zijn met houten terugslagkleppen af te sluiten.
Sinds de ingebruikneming van het gemaal Gewande in 1979, is het gemaal Caners buiten dienst gesteld. Het gebouw heeft een museale functie gekregen.
Boekje Open Monumentendag (2003) 19-20