afb. Fotopersbureau Het Zuiden, 16 oktober 1947

Vrouwenconvent Clarissen (1359 - ca 1650)

locatie: Hinthamerstraat / Clarastraat

 
Encyclopedie van Noord-Brabant

Clarissen

bron: J. Kronenburg: Maria's Heerlijkheid in Nederland

279
Encyclopedie van Noord-Brabant 1 (1985) 279
 
Kroniek van Molius

Het klooster van de zusters clarissen

133
J.A.M. Hoekx, G. Hopstaken, A.M. van Lith-Drooglever Fortuijn en J.G.M. Sanders, Kroniek van Molius : Een zestiende-eeuwse Bossche priester over de geschiedenis van zijn stad ('s-Hertogenbosch 1992) 133
 
Sasse van Ysselt

Het Clarissenklooster

587
588
589
590
591
592
593
594
Noten
1.Haar man had het 1 Nov. 1685 gekocht van Johan van den Bergh als vader en voogd over zijne dochter Maria en van G. van Noort q.q.
2.Inventaris van het Gemeentearchief van Schijndel B. 61 no. 48.
3.De Stein d' Altenstein Annuaire de la noblesse Belge 1883 p. 198.
4.Op de Geerlingsche brug stond oudtijds aan de Zuidzijde in of tegen eenen hoogen muur een O.L.V. huisje; omdat die muur in 1633 bouwvallig was geworden, zoo werd in dat jaar tegelijk met dien muur dat huisje of kapelletje op last der Bossche Regeering afgebroken. Blijkens Dr. C.R. Hermans Kronijken p. 59 werd in 1453 „die Geerlinxse brugge gebreyt"
5.In het schepenregister van den Bosch no. 155 f. 4 verso wordt gesproken van een erf in de Hinthamerstraat aldaar voorheen van heer Willem van den Bosch, ridder, nu van het Clarissenklooster aldaar.
6.Zie nog J. van Oudenhoven l.c. p. 121.
7.Reg. no. 278 p. 279.
8.Men zie over hem Taxandria VII p. 256 en R.A. van Zuylen de Stadsrekeningen II p. 1053.
9.Dr. C.F. Xav. Smits. De Grafzerken der St. Janskerk p. 282.
10.Zijn broeder was Jacobus Minten, koopman te den Bosch, de man van Wilhelmina Elisabeth van Bree.
11.Hij was met haar in tweeden echt gehuwd. Zijne eerste vrouw schonk hem een zoon Coenraad Gideon, wiens dochter Aldegonda Petronella huwde met Victor de Girard de Mieldt.
12.Hij had dit slotje 29 Augustus 1788 gekocht van mr. Petrus Nagelmaeckers, die toen te Brussel woonachtig was. Zie p. 105 noot 2.
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1910) 587-594
 
Smits

Voormalig Claraklooster

Clarastraat 78-166 (voorheen Clarastraat 22)

488
489
Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant (Alphen aan de Maas 2010) 488-489
 
Artikelen
1869

A. van Lommel

't Clarissenklooster
De godsdienstvriend 1-3 (1869) 118-127
 
1912

G. Hesse

De Clarissen in Nederland
Sint-Franciscus 27 (1912) 31-48
 
1931

Dalmatius van Heel

De Clarissen te s' Hertogenbosch
Ons geestelijk erf 5 (1931) 485-495
 
1932

W. Nolet

De Orde der Clarissen
Katholiek Nederland II ('s-Gravenhage 1932) 211-218
 
1935

David de Kok

De volgelingen van Sint Franciscus van Assisi te 's-Hertogenbosch
Historia (1935) 328-332
 
1943

G.C.A. Juten

Het klooster der Clarissen te 's-Hertogenbosch
Taxandria 50 (1943) 193-200
 
1958

B.W. van Schijndel

De Acht Hoeven van het klooster der Rijke Claren „aen-de Hinthamerstraet” te 's-Hertogenbosch
De Brabantse Leeuw 10 (1958) 158-160
 
1965

mr. J.A.M. Hoekx

Archief van het klooster der Rijke Claren te 's-Hertogenbosch, 1335-1668
s.n. s.l. 1965
 
1968

F. van Molle

Een merkwaardige kelk uit het Clarissenklooster van 's-Hertogenbosch (1493)
Miscellanea Jozef Duverger. Vereniging voor de geschiedenis der textielkunsten (Gent 1968) 864-873
 
1983

mr. J.A.M. Hoekx

De Clarissen
Bossche Bouwstenen VI ('s-Hertogenbosch 1983) 20
 
1983

Bart J.M. Klück

Rentmeestershuis Clarissenklooster
Van Bos tot Stad ('s-Hertogenbosch 1983) 138-145
 
1992

Angeluccia

Het eerste Clarissenklooster in Nederland ('s-Hertogenbosch 1359 - 1649)
Spiegel en voorbeeld 4 (1992) 5-6
 
1997

J. Peijnenburg

Een Radicaal Begin : Contemplatief kloosterleven in de Clarastraat (1359-1649) en 1872-1971)
Boschboom Bladeren (1997) 6-8
 
2002

Ad van Drunen

Clarissenklooster
Kloosters en religieus leven ('s-Hertogenbosch 2002) 64
 
2008

Henk Mees

Oase in stad, domein van 'commune'
Woongemeenschap van Claraklooster krijgt gezicht in film
Brabans Dagblad woensdag 26 november 2008
 
2010

Martien Veekens

Wapens in het klooster van de Theresiaantjes
KringNieuws extra (2010) 12-13
 
2010

Jan Smits

Clarastraat 78-166 (voorheen Clarastraat 22). Voormalig Claraklooster.
in: Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant (2010) 488-489
 
2011

Helma Thiers

Boekbesprekingen : Een Bossche oase
inbrabant 6 (2010) 74-75
 
 
Benaming
1498ClaerenStads Rekeningen van het jaar 1399-1800. Deel 1, blz 31
1608Clooster van St. ClaraStads Rekeningen van het jaar 1608-1609. Deel 2, blz 1183
1629Convente vande ClarenStads Rekeningen van het jaar 1629-1630. Deel 2, blz 1350
1645't Clooster van de ClarissenKaart Sylva Ducis Gallis Bois le Duc German sHertogen Bos ca 1645
 
Boeken
1973

Moorman, John Voorvelt, C.P.

De Clarissen vroeger en nu. Korte geschiedenis van de Clarissen-orde tot de hervorming van Sint Coleta in de Nederlanden tot heden.
Unie van Clarissen | Megen 1973
 
1977

Léon van Liebergen, Th.A.J. Jansen, L.A.M. Goossens

Franciscus in Brabant
Museum voor religieuze kunst | Uden 1977
 
1995

Heribert R. Roggen

De Clarissenorde in de Nederlanden
Instituut voor Franciscaanse geschiedenis | Sint-Truiden 1995
 
2010

Denise de Costa

Wonen in een klooster : Clarissen, Theresiaantjes, gastarbeiders en kunstenaars
Uitgeverij d'jonge Hond - Denise de Costa | 's-Hertogenbosch 2010 | ISBN 978 90 8910 142 6
 
 
Geschiedenis
1335 Op 28 augustus maakt Willem van den Bossche, heer van Erp, zijn testament. Hij bestemt zijn kasteel in de Hinthamerstraat, tegenover de Schilderstraat, tot klooster van de H. Clara. Bovendien schenkt hij dit toekomstig klooster nog een jaarlijkse rente van 350 gouden gulden.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
 
1344 Dirk van Horne, heer van Cranendonck, executeur-testamentair van Willem van den Bossche, laat alvast een kloosterkerk bouwen voor het nog op te richten Clarissenklooster.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
 
1348 Paus Clemens VI geeft aan Dirk van Horne, executeur-testamentair van Willem van Bossche, op 28 mei toestemming om een Clarissenklooster te stichten.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
 
1359 De eerste Clarissen komen eindelijk in Den Bosch aan en vestigen zich in het gebouw, hen nagelaten door Willem van den Bossche in de Hinthamerstraat. De kloostergebouwen zullen zich uit gaan strekken langs de Clarastraat.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
 
1654 De laatste Clarissen vestigen zich vanuit 's-Hertogenbosch in Mechelen. Het stadsbestuur tracht het voormalige klooster in te richten als weeshuis. Sinds 1629 wonen er namelijk in de stad vele wezen van arme soldaten. Deze wezen kunnen niet in het Burgerweeshuis worden opgenomen, daar het geen Bosschenaren zijn. Het Bossche verzoek wordt door de Staten Generaal afgewezen.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
 
 
Stadsrekeningen
1510 Kapittel 18.
Het klooster der Clarissen te 's-Hertogenbosch had 8 pont oudts geldts op de heerlijkheden van Oijen en Dieden.
R.A. van Zuijlen, Inventaris der Archieven van de Stad 's-Hertogenbosch (1399-1800). 1 ('s-Hertogenbosch 1863-1866) 216
 
1542 Kapittel 10.
Het convent van claren.
R.A. van Zuijlen, Inventaris der Archieven van de Stad 's-Hertogenbosch (1399-1800). 1 ('s-Hertogenbosch 1863-1866) 591
 
1608 Kapittel 6.
Eene dochter van Jonkheer Hendrik Fransse van Gestel, wordt non in St. Claraklooster; de Stad schenkt wijn op hare bruiloft.
R.A. van Zuijlen, Inventaris der Archieven van de Stad 's-Hertogenbosch 2 ('s-Hertogenbosch 1866) 1183
 
1610 Kapittel 7.
Het Convent der Clarissen te 's Hertogenbosch eene fondatie van Heer Willem van den Bossche, Ridder.
R.A. van Zuijlen, Inventaris der Archieven van de Stad 's-Hertogenbosch 2 ('s-Hertogenbosch 1866) 1195
 
 
Literatuur en bronnenpublicaties

Fr. Dalmatius van Heel O.F.M., 'Bijdragen tot de geschiedenis van het Clarissenklooster te 's-Hertogenbosch' in: Taxandria (1933) 248-273 (1934) 135-143

P. Dalmatius van Heel O.F.M., 'Bijzonderheden over de Clarissen te 's-Hertogenbosch' in: Taxandria (1936) 41-64

C.J. Gudde, 's-Hertogenbosch geschiedenis van vesting en forten (1974) 63, 140

J.A.M. Hoekx e.a., Vruchten van de goede en de slechte boom : Heyman Voicht van Oudheusden over de godsdiensttwisten in zijn stad 's-Hertogenbosch en in Breda (1577-1581) (2008) 91

G.C.A. Juten, 'Het klooster der Clarissen te 's-Hertogenbosch' in: Taxandria (1943) 193-200

L. van de Meerendonk, Het klooster op de Eikendonk te Den Dungen II (1964) 5, 59, 60, 131

L. van de Meerendonk, Tussen reformatie en contra-reformatie IX (1967) 111, 117, 121, 139, 146n, 181, 244, 245

Jan Sanders, Kroniek van Molius (2003) 31, 65, 101, 133

Jan Sanders, 'Verkloostering in het vijftiende-eeuwse 's-Hertogenbosch' in: Noordbrabants Historisch Jaarboek 33 (2016) 80

L.H.C. Schutjes, Geschiedenis van het bisdom 's-Hertogenbosch (1876) IV. 461-466

M.H.M. Spierings, Het Schepenprotocol van 's-Hertogenbosch 1367-1400 LIX (1984) 80, 221

Geertrui Van Synghel, De stedelijke secretarie van 's-Hertogenbosch tot ca. 1450 (2007) 34

n: vermelding in een voetnoot