afb. H. Korvers

Kuystens- of Loyensmannengasthuis

stichtingsdatum: 1407

Het Kuystens- of Loyensmannengasthuis, door Willem Loyen en zijn vrouw gesticht in het begin van de 15e eeuw en toen gevestigd op de Uilenburg; werd vervolgens in 1614 overgeplaatst naar de Tolbrustraat en in 1809 ondergebracht in de Sint Jorisstraat. Na de familie Loyen waren in de 16e eeuw provisors (bestuurders) van dit huis leden van de familie Kuysten, waaraan men de dubbele naamgeving te danken heeft. In het begin van deze eeuw werden er 12 oude mannen verpleegd. Zo kwam het pand aan zijn populaire benaming "De Twaalf Apostelen".
Rondom de Vughterdriehoek
 
Sasse van Ysselt

Het Kuystens- of Loijensmannengasthuis

427
428
429
430
431
432
432
434
435
436
437
438
439
440
441
Noten
1.Voor van Vladeracken zal moeten worden gelezen de Borchgrave, zooals blijkt uit eene akte van 12 Maart 1505 (Reg. n 100 f. 312), waarbij Daniel van Vlierden Danielszn aan Jan van Os Hermanszoon verkoopt een huis, genomen van twee naast elkaar gelegen huizen, staande aan de Oude Hulst tusschen het huis van Jan Persoens ex uno en dat der erven van Rycold de Borchgrave ex alio, en zich achterwaarts uitstrekkende tot aan eene gracht. Genoemde Rycold de Borchgrave had tot vrouw na te noemen Mechteld van Nuland Jansdr., die na zijnen dood hertrouwde met Gerard van Vladeracken. (In 1507 deelden voor Schepenen van den Bosch de dochters van Geerlach van Nuland Willemszn, zijnde Sophia en Aleid, de huisvrouw van Henrick van Lynther. (Reg. n 101 f. 410); genoemd Geerlach van Nuland had ook nog een zoon Jan van Nuland, wiens zoons waren Alfard, (Reg. n 161 f. 143) en Jacob (Reg. n 141 f. 274).
Rycold de Borchgrave en Mechteld van Nuland hadden tot kinderen: Johannes Theodorus; Rycold en Ludovicus, conventuaal in de Abdij van Berne.
2.Men zie over zijne familie Maandblad van de Nederland Leeuw XXIX blz. 90 en vlgd. en blz. 207.
3.Men zie hierover Reg. n 456 f. 121.
4.Haar broeder was Constantyn Suyskens, geboren te den Bosch 20 Aug. 1714 en gestorven te Antwerpen 1771. Bij was Jezuit en nam een werkzaam deel aan de Acta Sanctorum der Bollandisten.
5.Hij was zoon van mr Lambert Suyskens en Maria Elisabeth van Beughem, dochter van Jaspar, (den zoon van Jan Janszn en Catharina Grevenraet) en Johanna van Wamel.
6.Men zie zijne genealogie in het werk: La familie van den Berghe. Anvers 1890.
7.Zijn broeder Johan Stephan Verspyck, majoor der Infanterie, had van zijne vrouw Elisabeth Maria Smits een zoon mr Leonhard Verspyck, gedoopt te den Bosch 10 Januari 1728, die de stamvader werd van den adellijken tak van zijn geslacht.
8.Dirck de Borchgrave, die de zoon was van Dirck de Borchgrave en Margaretha Bacx genaamd Houtappel. (Hun andere zoon was Ricold de Borchgrave, die weder tot zoon had Dirck van Borchgrave, welke huwde met Yda van Kryeckenbeeck Jansdr die hem schonk: Rycold en Heylwich de Borchgrave), werd in 1492 bij doode zijner moeder beleend en stierf in 1519; hij had van zijne genoemde vrouw deze kinderen:
a. mr Dirck de Borchgrave, schepen van den Bosch, stierf kinderloos in 1536.
b. Arnd de Borchgrave, stierf omstreeks 1540, h. Anna van den Daele, die hem schonk: 1 Adriaan, die ongehuwd bleef; 2 Jan; 3 Dirck; 4 Catharina; 5 Geertruid.
c. Margaretha de Borchgrave, h. Nicolaus Oem van Bockhoven (Reg. n 125 f. 423 vso).
d. Ida de Borchgrave h. Gerard van Berckel.
9.Zijne vrouw was Johanna 's Groets, dochter van Jor. Michiel, heer van Piepingen en Schalckhoeven; zij schonk hem een zoon Michiel de Borchgrave.
10.Men zie over dezen tak Maandblad van de Nederl. Leeuw XX blz. 129.
11.In 1524 wordt vermeld frater Adrianus, bastaard van Jan Dachverlies en biechtvader van het klooster Valle St. Hieronymi te St. Truiden.
12.In 1545 (Reg. n 169 f. 328) worden vermeld de navolgende bastaarden van Walraaf Dachverlies en Marie, de bastaard van Frans de Vos van Steenwijk: Anneken en Jan; deze laatste trad in 1555 op als man van Sophia, dochter van Joorden die Leeuwe.
13.In eene Bossche Schepenakte van 1552 (Reg. n 185 f. 280) wordt nog als hunne zuster vernield: Antonia, huisvrouw van Petrus Janszn van den Yser.
14.Zij hertrouwde na zijnen dood met Jor. Willem van Heerdt.
15.Hij was kleinzoon van Dirck van Cattenburch, president-schepen van den Bosch, die gehuwd was met Catharina van Casteren (dochter van Jacob, den zoon van Jacob Gerritszn voornoemd) en zoon was van mr Jean Louis van Cattenburch, secretaris van den Bosch en Moralla Catharina Copes, dochter van Otho en Josina Schade van Westrum.
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch I (1910) 427-441
 
Artikelen
1981

prof. mr. J.P.A. Coopmans

De Bossche liefdadige instellingen gedurende de Franse tijd
Bossche Bouwstenen IV (1981) 79
 
 
Literatuur en bronnenpublicaties

L.H.C. Schutjes, Geschiedenis van het bisdom 's-Hertogenbosch (1876) IV. 529

n: vermelding in een voetnoot