afb. A.F.A.M. Wetzer, 4 april 2004

H. Hart

kunstenaar: Aloys de Beule
datering: 1925
locatie: Emmaplein

Tekst op het monument:
Toen Pius XI Paus van Rome was en Arnoldus Diepen Bisschop van 's-Hertogenbosch, werd dit H. Hart monument opgericht en op den XIX juni onthuld.
~~~
Gelijksoortige Heilig Hartmonumenten van het koppel Hermsen en De Beule worden aangetroffen te Dinther (1927), te 's-Gravenhage (Westeinde Ziekenhuis, 1927), te Horssen en te Eindhoven (1929).
Bron: Beeldenboek Eindhoven (2001)
 
Beeldhouwkunst

89. Heilig Hart-monument

39
M.B. Grotens-Kos, Beeldhouwkunst in de open lucht in 's-Hertogenbosch (1988) 39-40
 
Oe gotte kk daor

Heilig Hart-monument

door Henny Molhuysen

Brabants Dagblad donderdag 21 juni 1984
 
Rijksmonument

Heilig Hartbeeld

Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 
Artikelen
1925

August Falise - Dorus Hermsen

In ons Ochtendblad kwam het bericht voor, dat de zaak van den beeldhouwer Falise tegen den kunstkooper Dorus Hermsen 3 April voor de rechtbank alhier zal dienen. Deze aankondiging eischt eenige verbetering, zooals trouwens de lezers, die de zaak van het beweerde plagiaat in ons blad gevolgd hebben, al zullen hebben vermoed. De heer Hermsen toch komt hier volstrekt niet als kunstkooper in het geding. Hij is zelf kunstenaar en als kunstkooper zou hij moeilijk een kunstenaar van diefstal van geestelijken eigendom hebben kunnen beschuldigen. De zaak is namelijk, dat hij in het bekroonde ontwerp van Falise van het Heilig Hartmonument te 's-Hertogenbosch zijn eigen geestesarbeid heeft meenen terug te zien. Zoo en niet anders is de zaak. Aan de rechtbank om uit te maken, of zijn beschuldiging op goede gronden steunde.
Redactie | Het Vaderland zaterdag 24 april 1925 | 15
 
1925

Het Bosscher H. Hart Monument

Hedenmiddag om twee uur is de zaak Doris Hermsen contra Aug. La Falize voor de Haagsche rechtbank behandeld. Het betreft de kwestie van de prijsvraag voor het monument van het H. Hart te 's-Hertogenbosch.
Na voorlezing van de dagvaarding verklaart beklaagde Hermsen een ingezonden stuk te hebben geplaatst in Het Vaderland van 8 Sept., waarin een stuk van den heer de Rouville wordt beantwoord en de beeldhouwer Aug. La Falize van plagiaat wordt beschuldigd. De heer de Rouville had geschreven, dat hij, Hermsen, met den prijs was gaan strijken.
President: U bent erg gevallen over dat woord strijken!
Beklaagde: De heer de Rouville had al vaker in dezen geest gesproken en geschreven.
President: En u schrijft: „men" kan zoodoende gemakkelijk een goede kans maken. Bedoelt u met deze „men" den heer Falize?
Beklaagde geeft een toelichting, waaruit blijkt, dat dit in het algemeen kan gelden, evenals het op den heer Falize toepasselijk is.
In dezen geest worden ng enkele aanduidingen opgehelderd.
Beklaagde worden hierop eenige foto's, getoond, gemaakt naar een ontwerp van de heeren De Beule en Hermsen.
Hierop worden de getuigen gehoord.
De eerste getuige is de heer Ernst A.L. de Lang, directeur der N.V. de Courant Het Vaderland, die erkent het bewuste ingezonden stuk op verzoek van den heer Hermsen te hebben opgenomen.
Mr. de Kanter, de verdediger van beklaagde, vraagt of de heer De Lang een ingezonden stuk van den heer de Rouville van Mei 1922, zich kan herinneren.
Getuige De Lang herinnert zich het verzoek tot opname niet. Wl erkent hij, dat het stuk is opgenomen.
Op een vraag van den president aan getuige August la Falise naar zijn inzendingen voor de bewuste prijsvraag verklaart deze niets van de inzendingen van anderen te weten. Hij heeft ingezonden in de hoop te worden uitgenoodigd tot de vijf aangewezenen voor het definitief ontwerp. Later heeft hij zijn ontwerp gewijzigd.
President: Het verbaast mij, dat gij uw ontwerp zoo totaal gewijzigd hebt! ...
Getuige Falise: Ik vind het niet vreemd.
President: ... waarbij het veel gelijkenis kreeg met dat van de heeren Hermsen en De Beule. Het komt natuurlijk wel voor, dat twee artisten dezelfde inspiratie krijgen. Getuige Falise: De hoofdzaak is zeer verSchillend.
President: Maar de bijfiguren vertoonen veel gelijkenis. In elk geval: U wist niets van andere inzendingen af? Had geen contact in dat opzicht?
Getuige Falise: Niets gehoord, niets gezien, niets gemerkt! Daar zweer ik op! President: Het ingezonden stuk aan het Vaderland had een strekking, waardoor gij u beleedigd voelde!
Getuige Falise: Ja.
Mr. de Kanter vraagt naar getuige's werkkring in 1921.
Getuige Falise verklaart toen leeraar te zijn geweest aan een inrichting van onderwijs in Den Bosch, waarvan de heer Huib Luns directeur was en deze was, mr. de Kanter vraagt hier naar, lid van de bewuste jury.
Op de vraag, of hij bij den heer Hermsen is geweest, om hulp en voorspraak te vragen tot de opdracht van het monument, antwoordde hij dit bezoek indertijd wl te hebben ge bracht, maar van een verzoek in aangeduiden geest herinnert hij zich niets.
Beklaagde verzoekt den heer La Falise te doen erkennen, dat de heer Sturm een ontwerpteekening heeft gemaakt en dat wel een week noodig was, om het ontwerp te maken.
Getuige Falize verklaart in n dag de teekening van den heer Sturm te hebben uitgevoerd. Voor de voorloopige prijsvraag moest een teekening worden ingezonden, voor de definitieve: een maquette. Van het geteekend ontwerp maakte de architect een werkteekening.
President: -- Hebt U kennis genomen van de polemiek in Het Vaderland?
Getuige Falize geeft dit toe. Hij heeft de ingezonden stukken deels gelezen, deels heeft hij er van gehoord.
Hierop wordt gehoord Mr. v. Baar, raadsheer in het gerechtshof te 's-Hertogenbosch, voorzitter van het Comit voor het H. Hartmonument aldaar, die een expos geeft van den opzet der prijsvraag. Hij voelt zich genoopt mee te deelen, dat hij zich uit vier ontwerpen aanvankelijk voelde aangetrokken tot n dat Falise. Hij had zich dus geen rekenschap gege ... bekroonde, gewijzigde ontwerp van den heer Falize. Hij had zich dus geen rekening gegeven van al of niet gepleegd plagiaat. Vroeger waren de heeren Hermsen en Falise groote vrienden en dus was het wenschelijk, dat hun conflict werd bijgelegd. Er werd daarom een deskundige arbitrage gevormd, maar de heer Falise wilde zich daar niet aan onderwerpen.
Op een vraag von den rechter verklaart getuige, dat de heer Falise bekroond werd in de ideenprijsvraag, de heeren Hermsen en De Beule werden echter bekroond voor het definitief uit te voeren monument.
De Rechter vraagt, of getuige meent, dat de heer Falise na deze zwenking gauw met een nieuw „samengeflanst" ontwerp (het gewraakte" is aangekomen.
Getuige mr. v. Baar durft dit niet zoo volledig beamen.
Op een vraag van mr. De Kanter geeft getuige als zijn meening te kennen, dat de „vriendenhulp", die do heer Falise ondervond, hem niet bepaald ten voordeel strekte. Getuige M.J.H. Methof, arts, secretaris der prijsvraagcommissie, verklaart indertijd zeer te zijn getroffen door de groote overeenkomst tusschen de ontwerpen Hermsen-De Beule en Falise. Een arbitrage heeft een schikking beproefd en in verbond met deze arbitrage besloot men niet den heer Falise, doch de heeren Hermsen-De Beule opdracht te geven.
Dr. Jan Kalf, als deskundige uitgenoodigd en getuige in deze zaak, verklaart niet tot een definitieve overtuiging van plagiaat te hebben kunnen komen, daar hij uitsluitend op foto's moest afgaan en de werken niet zelf zag.
Hij wil de mogelijkheid openlaten, dat gn plagiaat in spel was. Toeval is nooit uitgesloten. Te goeder trouw heeft hij ongetwijfeld de overtuiging (niet: de zekerheid), dat plagiaat gepleegd is.
De officier gelooft niet dat de polemiek in het Vaderland den heer Falise ernstig heeft geschaad, hetgeen toch wl het geval had kunnen zijn. De mogelijkheid bestaat echter, dat de beschuldigingen in het Vaderland waar zijn en dat plagiaat is gepleegd. Mogelijk is ook, dat de heer Hermsen te goeder trouw kon meenen, dat het plagiaat een feit was. Bovendien werd de heer Hermsen door ingezonden stukken geprikkeld. Daarom eischt hij een boete van vijftig gulden sub s. tien dagen hechtenis.
De verdedlger, mr. de Kanter, acht deze kwestie tamelijk prcair, daar de heer Hermsen de instructie van een civiele zaak mist en zijn tegenstander als getuige tegenover zich ziet.
Redactie | Het Vaderland 20 oktober 1925 | 11
 
1984

Henny Molhuysen

Oe gotte kk daor : Heilig Hart-monument
Brabants Dagblad donderdag 21 juni 1984 (foto)
 
2002

G. Donkers

Het Heilig Hartmonument : 'Een grootsche en verheven daad'
Bossche Bladen 4 (2002) 129-133
2008

Linda van Gorkum

Hart voor 't Heilig Hart
Brabants Dagblad zaterdag 22 maart 2008 (foto)
 
2008

Floris Poort

Veel vragen over het Heilig Hartmonument
Brabants Dagblad woensdag 23 april 2008 (foto's)
 
2008

Erwtenman

Terug op de sokkel
Brabants Dagblad woensdag 11 juni 2008 (foto)
 
2008

Wim Hagemans

Heilig Hartbeeld krijgt de zegen
Brabants Dagblad maandag 25 augustus 2008
 
2009

Tim Durlinger

Kruis na 65 jaar terug op Emmaplein
Brabants Dagblad woensdag 7 oktober 2009
 
2013

Geert Donkers

Beeld van het H. Hart
KringNieuws 3 (2013) 28
 
 
Locaties
1924Julianaplein 
1939Emmaplein 
 
Afbeeldingen

30 augustus 1940

11 juni 2008

17 juni 2008

17 juni 2008